Overig
DEVENTER – Wie de gloednieuwe school voor voortgezet speciaal onderwijs (VSO) aan de Holterweg binnenstapt, merkt het meteen: rust! Geluiden van buiten dringen vrijwel niet door. In de ontvangsthal staan geen traditionele schoolmeubels, maar fraai meubilair rechtstreeks uit een bekende woonwinkel. Veel licht hout, grote raampartijen en zachte kleuren zorgen eerder voor een huiselijke sfeer dan die van een schoolomgeving.
Aan het plafond hangen lampen die lijken op eieren waarin iets wordt uitgebroed. “Dat past bij deze school”, legt Frank de Vries, bestuurder van de stichting voor speciaal onderwijs SOTOG waaronder deze school valt, uit. “Want voor veel van onze leerlingen begint hier iets nieuws.”
Sluitstuk jarenlang traject
De nieuwe school is het sluitstuk van een ontwikkeling die vier jaar geleden begon. In 2022 kreeg SOTOG de vraag van de Inspectie of zij de bestaande VSO-school in Deventer wilde overnemen. Die zat in een oud gebouw en telde op dat moment nog maar 24 leerlingen. Tegelijkertijd pendelden ruim 150 Deventer scholieren voor voortgezet speciaal onderwijs naar een school soms ver buiten de stad.
SOTOG vroeg vervolgens aan de gemeente: willen jullie een eigen VSO-school of accepteren dat leerlingen buiten de stad naar school blijven gaan, met de bijbehorende hoge taxikosten voor het leerlingenvervoer? De gemeenteraad en het college kozen unaniem voor de eerste optie. De Vries: “Daar werkten wij graag aan mee, maar wel onder de voorwaarde dat we snel konden gaan bouwen.” Een nieuwe locatie vinden bleek echter niet eenvoudig. Uiteindelijk viel het oog op een terrein aan de Holterweg naast het politiebureau, dat al zo’n tien jaar braak lag. In afwachting van de nieuwbouw verhuisde de school tijdelijk naar een voormalig kantoorgebouw aan de Zutphensestraat.
De skyline van Deventer als inspiratie
Frank de Vries is inmiddels 31 jaar bestuurder bij SOTOG en heeft in die tijd veel ervaring opgedaan met nieuwbouw. De nieuwe VSO-school is inmiddels de zestiende die onder zijn verantwoordelijkheid is gebouwd. “Je wordt er wel handig in op den duur”, zegt hij lachend. Het idee voor het ontwerp voor deze school ontstond overigens op een opvallende plek: op de Worp. “Ik stond daar en keek naar de stad. Die skyline, met gebouwen van verschillende hoogtes en groottes, dat vond ik mooi. Dat beeld wilden we in het ontwerp van de nieuwe school terugbrengen. Ook de IJsselbrug is in het ontwerp herkenbaar. Het gebogen silhouet is verwerkt in de gevel aan de Holterwegzijde van het gebouw.”
Zelfs het waterbeheer verwijst naar de stad. Het regenwater wordt opgevangen en afgevoerd naar een wadi die voor het gebouw meandert; een mini-IJssel. En dan zijn er nog de roodgele bakstenen. De SOTOG-bestuurder is immers groot Eagles-fan: “Een knipoog naar de clubkleuren.” De uitstraling is bewust sober en doelmatig gehouden. SOTOG heeft veel werkzaamheden zelf uitgevoerd en weinig externe partijen ingeschakeld. “Daardoor konden we het beschikbare budget zo goed mogelijk benutten.”
Extra bouweisen
De ligging, een fikse taartpunt tussen het spoor en de drukke Holterweg, stelde wel extra eisen aan de bouw. Zo is overal triple-glas toegepast. Een geavanceerd ventilatiesysteem zorgt voor een prettig binnenklimaat. Ook op energiegebied zijn keuzes gemaakt die passen bij de toekomst. De schuine daken van de gymzalen liggen vol zonnepanelen. Nog een obstakel: vlak voor de start van de bouw bleek dat een grote stroomaansluiting niet beschikbaar zou komen. De Vries: “Dat was wel even spannend, maar we hebben de kleine stroomaansluiting die we wél konden krijgen gecombineerd met twee grote accu’s. Daarmee konden we toch verder. We hebben overigens gedurende de hele periode met de drie verantwoordelijke wethouders Rorink, Duursma en Van Wijk prettig samengewerkt en ook met de ambtelijke organisatie.”
Rust, ruimte en regelmaat
De school richt zich op leerlingen met een complexe leervraag. Zij hebben vaak moeite in het onderwijs door gedragsproblemen, vaak in combinatie met ontwikkelingsproblemen. Die problematiek is vooral internaliserend: gedrag dat zich meer naar binnen richt. Leerlingen met sterk externaliserend gedrag kunnen terecht op de SOTOG-school in Eefde. “Voor onze leerlingen zijn rust, regelmaat en ritme ontzettend belangrijk. Dat hebben we door het hele gebouw proberen terug te brengen. Geen schreeuwende kleuren, geen ingewikkelde architectonische hoekjes, maar natuurlijke materialen en een herkenbare herhaling. Lokalen, afgewisseld met toiletgroepen. Die structuur geeft rust”, aldus de Vries
De VSO-school werkt met hetzelfde onderwijsprogramma als in het reguliere onderwijs. Het doel is uiteindelijk een regulier diploma in dezelfde tijd. De Vries: “Alleen zijn er meer wegen die naar Rome leiden. Dat vraagt om pedagogische ondersteuning, maar ook om goed onderwijs. We hebben gelukkig een hoog slagingspercentage. Daarna stromen de meeste leerlingen door naar Aventus waarmee we goed samenwerken.”
Kleine klassen
Met gemiddeld acht leerlingen per klas is er voldoende ruimte voor individuele begeleiding. “Dat hebben deze leerlingen nodig, uiteindelijk waren ze niet happy op hun vorige school. En als het op school niet goed gaat, gaat het thuis vaak ook niet lekker.” Juist daarom is de prettige, rustige sfeer volgens de bestuurder zo belangrijk. “Als hier een team klaarstaat om je met open armen te ontvangen en nieuwe kansen te bieden, dan kan dat heel veel betekenen. We kijken niet achterom, maar richten ons op de toekomst. De school moet een plek zijn waar leerlingen weer gelukkig kunnen worden.” We hebben het tegenwoordig veel over inclusief onderwijs. Maar dat is niet voor alle kinderen haalbaar. Daarom zijn scholen als deze nodig. Ook deze leerlingen hebben recht op een plek waar ze zich kunnen ontwikkelen.”
Buitenruimtes
Buitenruimtes zijn ook belangrijk binnen het concept. Aan de Holterwegzijde is een speciale outdoorhoek ingericht. Leerlingen kunnen er bewegen, balanceren en letterlijk hun grenzen verleggen op speciaal daarvoor aangeschafte toestellen. Er loopt ook een wandelpad rondom de school. Op het schoolplein aan de spoorzijde is veel ruimte voor sport en spel met onder meer een voetbal- en basketbalveldje, tafeltennistafels en diverse chillplekken. Aan alles is gedacht: Vanuit de kamer van directeur Ron Hofman kijk je uit op twee gangen, de lerarenhoek en het schoolplein.
Een school die weer toekomst biedt
De eerste reacties van leerlingen, ouders en medewerkers zijn volgens De Vries bijzonder positief. “De kinderen zijn echt heel blij met alle nieuwe spullen en mogelijkheden. We zijn de school nog steeds aan het inrichten, maar het begint al echt hun plek te worden. Ook medewerkers, docenten en ouders zijn blij en vooral ook dankbaar voor de nieuwe locatie.” Dat het gros van de leerlingen uit Deventer komt, vindt hij belangrijk. “Van al onze scholen komen de meeste kinderen hier op de fiets, vind ik heel mooi. Dat zegt iets over hoe belangrijk een school dichtbij huis is.”
Op 1 februari 2027 gaat Frank de Vries, na 31 dienstjaren, met pensioen. Hij laat een organisatie achter die volgens hem stevig staat. “Toen ik begon, hadden we twee scholen en zo’n veertig personeelsleden. Inmiddels hebben we achttien scholen, 900 leerlingen en zijn we actief in drie provincies.” Zijn afscheid komt dus enkele maanden na de officiële opening van de nieuwe school. “Een mooi laatste kunststukje.”
Officiële opening
Woensdag 7 oktober vanaf 13.30 uur opent de school officieel haar deuren. Leerlingen zijn bij de opening betrokken, een oud-leerling zal optreden op het buitenpodium. De nieuwe naam van de school wordt onthuld. Later die middag komen ook de ouders en is iedereen uit Deventer welkom om de school te komen bewonderen.
