Algemeen
APELDOORN – Misschien heeft u, net als zo veel mensen, in uw jonge jaren leren schaken en dammen. Naast de overeenkomsten vallen direct de verschillen op: bij dammen zijn alle stukken in principe gelijk, en: witte velden verboden! Nieuwsblad Stedendriehoek sprak met twee bestuursleden van de Apeldoornse damclub die op 21 september alweer 100 jaar bestaat.
Waar schaken gespeeld wordt op een bord met 64 velden, 8 bij 8, telt het dambord 100 velden, 10 bij 10. In Nederland althans. Willem van Starkenburg, algemeen bestuurslid, vertelt over het gereformeerde milieu waarin hij opgroeide. Daarin mocht niet gekaart worden (een kansspel), maar dammen was oké, zelfs op zondag. Zo kwam hij in aanraking met dammen en net als iedereen leerde hij de regels in huiselijke sfeer.
Oorsprong van dammen
Waar ligt de oorsprong van de damsport? Die is enigszins in nevelen gehuld. In ieder geval bestond het dambord eerder dan het huidige damspel. Willem van Starkenburg over die geschiedenis: “De damsport bestaat al minstens 200 jaar. Het verhaal gaat dat Napoleon ooit een of andere slag heeft uitgevonden op het dambord. Of dat echt zo is, is onduidelijk. Maar in ieder geval bestond het dambord destijds al. Ik denk dat je daar gerust nog 100 jaar bij mag tellen. Want je ziet op sommige middeleeuwse schilderijen al een dambord.”
Bij dammen controleer je jouw collectief van stenen, en strategie is hierbij heel belangrijk. Van Starkenburg: “Geen gaten laten vallen is een absolute vereiste. En ik zeg altijd: het moet er een beetje mooi uitzien, als een logisch geheel. Want overal op het bord een paar plukjes schijven, dat werkt niet.”
Abstracter dan schaken
Fred van Amersfoort, secretaris bij de vereniging, haakt hier op in. “De gelijkwaardigheid van de stenen maakt dammen heel anders dan schaken, ingewikkelder in mijn ogen, en ik kan het redelijk vergelijken, want ik beoefen beide denksporten. De damschijven zijn allemaal hetzelfde om te zien. Maar ze zijn niet hetzelfde, want de positie waar ze staan bepaalt of ze krachtig zijn of niet. Dat maakt het spel abstracter dan zijn tegenhanger schaken.”
Bereik je met een damschijf de achterste rij, dan vindt net als bij schaken een promotie plaats. Fred van Amersfoort: “We noemen dat een dam. Een schijf erbovenop. Die mag vervolgens het hele bord over. Het hebben van een dam schept grote voordelen en kan een overwinning in de hand werken.”
In het denksportcentrum
Misschien heeft u bij het lezen van dit artikel zin om dit spel (weer) eens uit te proberen. Dat kan op verschillende momenten in het denksportcentrum in Apeldoorn, aan de Sleutelbloemstraat. De secretaris vertelt: “Onze vaste speelavond is donderdag, en de jeugd speelt in Brummen op dinsdag. Daarnaast hebben we op vrijdagmiddag de inloopmiddag, dan kan iedereen hier dammen, schaken, bridgen en klaverjassen. Iedere vrijdag vanaf 13.30 uur in het denksportcentrum. Deze gelegenheid is er voor mensen die gedamd hebben of het willen leren. Heel laagdrempelig, je kunt gewoon komen, en je hoeft ook geen lid te worden. Het is hier dan een drukte van belang. We zijn dan vaak wel met 30 tot 40 mensen.”
Externe competitie
Natuurlijk wordt er door deze club ook externe competitie gespeeld in het weekend. Van Starkenburg: “Wij spelen komend jaar in de tweede klasse van de nationale bond. We zitten dan in een divisie van tien clubs, dus we hebben negen wedstrijden voor de boeg: vijf thuis en vier uit, of net andersom. De wedstrijden vinden iedere twee weken op zaterdag plaats. We beginnen op zaterdagmiddag om 12.00 uur te spelen en dan zijn we daar wel vier uur mee bezig. Het speeltempo is de afgelopen jaren iets veranderd, waardoor we meestal om 16.00 uur klaar zijn. In het verleden gebeurde het ook wel dat partijen door gingen tot 18.00 of 19.00 uur. Dat gebeurt tegenwoordig bijna niet meer.”
Fred van Amersfoort legt uit dat een mooie balans tussen competitief en recreatief dammen deze vereniging kenmerkt. “We zijn eigenlijk een heel gemengde club; vroeger was dit een club die meedeed om het landskampioenschap, echt een topclub destijds, zo’n twintig jaar geleden. Toen zag je maar weinig mensen op de clubavond op donderdag. Dat zijn we gaan veranderen: nu is het meer een ontmoetingsavond waarop ieder op zijn eigen niveau kan spelen. Er is één wereldtopper die er iedere donderdag is; die speelt eigenlijk niet mee, maar geeft les. En er zijn veel recreatieve spelers, het is van alles wat.”
Cursus
Zijn nieuwe leden welkom? Hierover is Willem van Starkenburg helder: “Altijd. Hoe meer zielen hoe meer vreugd. Bovendien houden we dit najaar voor de beginners een damcursus. Die vindt plaats in samenwerking met de organisatie Onderwijs, Kunst en Wetenschap (OKW). Wij verzorgen deze cursus inhoudelijk en hopen er ons ledenaantal wat door op te krikken in dit bijzondere jubileumjaar.”
Voor meer informatie: damclubapeldoorn.nl
