Stedendriehoek

Aanbod wandelpaden loopt uit de pas

Jaarlijks maken we in Nederland samen zo’n 2,5 miljard wandelingen en ommetjes. En één op de vijf keer dat we ergens naartoe gaan, lopen we gewoon. De waarde ervan is groot. Niet alleen voor de gezondheid en het welzijn van de wandelaar, maar ook voor de samenleving en economie. Wandelnet maakt zich zorgen dat het aanbod van wandelpaden zo uit de pas loopt ten opzichte van de behoefte van wandelaars en voetgangers.

Bijna iedereen wandelt, gezondheid belangrijke reden

Uit de Nationale Wandelmonitor 2026, uitgegeven door Wandelnet, blijkt dat ruim 90 procent van alle Nederlanders (16 jaar en ouder) wandelt voor het plezier. Daarmee is wandelen verreweg de populairste vorm van actieve vrijetijdsbesteding. Opvallend is dat vergeleken met 2021 meer Nederlanders zijn gaan wandelen, vooral jongeren (tussen de 16 en 30 jaar). Bij hen zijn wandelingen van meer dan 10 kilometer het populairst.

Een frisse neus halen, ontspanning, fit en gezond worden of blijven en ‘er even tussenuit’. Het zijn voor alle wandelaars de belangrijkste redenen om op pad te gaan. Bijna 60% wandelt om fit en gezond te worden of blijven. Gezondheidswinst begint al bij ongeveer 4.000 stappen per dag. Ommetjes, wandelingen tot 1 uur, zijn het populairst. Uit de monitor blijkt dat 4 op de 5 Nederlanders weleens een ommetje maken. Zij doen dit gemiddeld 145 keer per jaar, wat neerkomt op drie ommetjes per week.

Wandelen levert economisch veel op
Ook economisch is wandelen een factor van betekenis, zo valt te lezen in de monitor. Elk jaar besteden wandelaars voor, tijdens en na wandelingen in totaal zo’n 5 miljard euro in winkels en horeca.

Dat wandelen goed is voor de economie komt niet alleen door de bestedingen van de wandelaars, maar ook door bijkomende positieve effecten van lopen. Het positieve effect van lopen op zowel de lichamelijke als geestelijke gezondheid zorgt er niet alleen voor dat mensen een betere kwaliteit van leven ervaren, maar ook dat de zorgkosten zeker op de korte termijn afnemen. Het RIVM heeft recent berekend dat als alle volwassenen in Nederland tot 2050 ongeveer 9 minuten extra wandelen per dag de zorguitgaven 1,8 miljard euro lager uitvallen en de arbeidsproductiviteit met 464 miljoen euro wordt verhoogd.

Aanbod wandelpaden loopt uit de pas

79% van de wandelingen en 93% van de ommetjes start vanuit huis. De vraag naar fijne wandelpaden dichtbij huis groeit, maar het aanbod groeit niet mee.

Voor het eerst heeft Wandelnet in de Nationale Wandelmonitor het totale beloopbaar netwerk van Nederland in kaart gebracht. Wandelnet-directeur Ankie van Dijk: “Het is eigenlijk bizar dat we tot nu toe niet wisten waar je in Nederland wel of niet mocht lopen. We zijn er trots op dat we dit bij Wandelnet nu voor het eerst in kaart hebben gebracht. 245.000 kilometer wandelpad klinkt indrukwekkend, maar op veel plekken in Nederland is het nog veel te weinig. Want iedereen zou vanaf de eigen voordeur een prettige wandeling of ommetje moeten kunnen maken, het liefst in het groen.”

Nederland heeft 245.000 km beloopbare paden en wegen, waarvan zo’n 190.000 km binnen de bebouwde kom. Buiten de bebouwde kom is het aanbod ongelijk verdeeld: in natuurgebieden ligt zeven keer zoveel wandelpad als in het agrarisch landschap. Het landschap buiten de natuurgebieden is voor het overgrote deel van de Nederlanders slecht toegankelijk.

Met de resultaten van de Nationale Wandelmonitor 2026 zet Wandelnet zich in om de ruimte voor wandelaars en voetgangers in Nederland te verbeteren.