Elke

Komende donderdag overhandigt Micha de Winter een rapport aan demissionair staatssecretaris rechtsbescherming Teun Struycken. Het eindrapport van Commissie De Winter over binnenlandse afstand en adoptie. Ik ken veel mensen die erop zitten te wachten.

Dat zit zo.

In 2018 verscheen mijn roman Zo stroom ik van je over, een boek waarin de gevolgen van een adoptie centraal staan. Ik dacht hiermee dit deel van mijn leven te hebben afgesloten.

Dat bleek niet waar; ik was net begonnen, maar besefte dat toen nog niet.

Naar aanleiding van het boek kreeg ik mails en brieven. Van mede-geadopteerden en, voor mij verrassend, van afstandsmoeders. Uit de reactie van een moeder – een handgeschreven brief – bleek dat ze de pijn van de ik-persoon uit het boek herkende. ‘Het is hetzelfde verdriet,’ schreef ze, ‘ik vind het op een vreemde manier helend om dat al lezend te ontdekken.’

Via een andere lezer raakte ik betrokken bij Verleden In Zicht, een stichting die zich onder meer bezighoudt met belangenbehartiging en informatieverschaffing voor Nederlandse afstandskinderen en binnenlands geadopteerden.
Ik voer al enige tijd een correspondentie met het Nationaal Archief, omdat ik inzage wil in mijn persoonlijk dossier. Jaren geleden is dat tot twee keer toe tegengehouden door de natuurlijke moeder, inmiddels mag dat niet meer. ‘Maar reken erop dat je een stapel papieren krijgt waarin enorm veel is doorgestreept,’ vertelde een ervaringsdeskundige onlangs. ‘Er gaan drie medewerkers met de pen doorheen om zogeheten privé-gevoelige informatie aan jouw oog te onttrekken.’
Ik wacht geduldig ongeduldig af tot ik opgeroepen word om naar Den Haag te komen.

Het gebeurt niet iedere dag dat een minister hardop uit je boek citeert, in 2019 overkwam het me. Sander Dekker, destijds minister van Rechtsbescherming – de functie is sindsdien blijkbaar gedegradeerd, zie regel 1 – opende de startconferentie van het nationaal adoptie-onderzoek met een betoog over het belang van gedegen studie naar de praktijk rond binnenlandse adoptie. Hij citeerde daarin uit Zo stroom ik… Bij de bronvermelding maakte hij een fout in zowel mijn voor- als achternaam: in zijn speech heette ik Elke Manning.

Inmiddels zijn we zes jaar verder. De eerste poging tot onderzoek mislukte, omdat er door de belangenbehartigers ‘onregelmatigheden en problemen werden gesignaleerd.’ Er werd onderzoek naar het onderzoek gedaan. Op grond daarvan verscheen een vernietigend rapport over de gang van zaken; Dekker trok de stekker eruit.
Sinds 2022 werkte commissie De Winter aan een nieuw onderzoek, dat vorig jaar afgerond had zullen zijn.

Nu is het klaar.

Mijn lotgenotengroep, Verleden in Zicht, krijgt geen voorinzage. Het ministerie zit op het rapport als een broedse kip op haar eieren. Ik app met een van de bestuursleden, lees dat er een journalist in Zutphen is, die het rapport onder embargo heeft. Ik ken haar. Natuurlijk is het om boos over te worden, dat afstandskinderen tot diep in hun volwassenheid betutteld worden, dat ze geen inzage krijgen in rapporten die over hen zélf gaan, of het nou een persoonlijk dossier betreft of een onderzoeksrapport. Maar ik ben blij dat meneer De Winter aan de tand wordt gevoeld, juist door die betreffende journalist uit Zutphen.

Lees donderdag de NRC.