Met de voeten op de aarde en het hoofd in de hemel

Beeldhouwer Joost van den Toorn exposeert nog tot eind van dit jaar in Kunstkamer de Grutmolen aan de Nieuwstad te Zutphen. Zijn tentoonstelling is getiteld ‘Borderline’. Van den Toorn is bekend van de imposante beelden die hij in opdracht van gemeenten en bedrijven maakte in de openbare ruimte. Het meest imposante daarvan is de acht meter hoge ‘Aardappelmannetjes’ bij station Centrum-West in Zoetermeer. 

Joost van den Toorn (1954) zoekt al zijn hele werkzame leven grenzen op en beeldhouwt daar in keramiek en brons. Als geen ander weet hij het absurde, het grappige, het tegenstrijdige en het angstaanjagende in beeld te vangen. Hij is steeds op zoek naar het onbekende en laat tegenpolen op elkaar los: “Met wat humor als smeerolie om te zien wat er gebeurt.” Juist door die ingebakken of ingegoten humor zijn de beelden van Joost van den Toorn voor jong en oud altijd aantrekkelijk. Wat gaat er boven kunst die een schater- of glimlach oproept?

Van den Toorn kreeg zijn opleiding in de jaren 1976-‘80 aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam en reisde daarna door Mexico, Egypte en Japan, landen waarvan er nog steeds hier en daar sporen in zijn beelden opduiken. Aanvankelijk maakte hij beelden van papier-maché, gevonden voorwerpen, bont, veren, kunststof, steen en metalen. Hij maakte furore met solotentoonstellingen in de galeries van Riekje Swart (1986-‘98) en Tanya Rumpff (2000-‘10), in de Haagse Nouvelles Images (2007-‘15) en vanaf 2020 bij Jan van Hoof in Den Bosch. In 2016 exposeerde hij met de tentoonstelling ‘Something to believe in’ gelijktijdig in Keramiekmuseum Princessehof (Leeuwarden) en het Groninger Museum.

Vanaf 2005 heeft Van den Toorn ook talloze zeer amusante portretten gemaakt in majolica-techniek op biscuitgebakken borden. De meest recente daarvan zijn ondergebracht in twee series: ‘Kunstenaars, denkers & krijgers’ en ‘Echte kerels, dictators & alles er tussen in’. Hij heeft sinds 1990 een groot aantal opdrachten voor kunst in de openbare ruimte uitgevoerd. Enkele opvallende uit het recente verleden zijn Monsieur Hulot in Stadspark Amstelveen (2006), De Aardappelmannetjes in Zoetermeer, station Centrum-West (2008) en het Slavernijmonument in Hoofddorp (2016). “Als beeldhouwer ben je zowel kunstenaar als stukadoor, met de voeten op de aarde en het hoofd in de hemel”, aldus Van den Toorn.

Kunstkamer de Grutmolen, Nieuwstad 42 in Zutphen, toont tot eind december 2025 een selectie uit het recente werk van Joost van den Toorn. Bezoek op afspraak, mail even naar bezoek@grutmolen.nl. Website: grutmolen.nl