Overig

Gebarentaalvertolking: essentie, soorten en belangrijkste functies

Gebarentaalvertolking, ook wel vertolking in gebarentaal genoemd, is een proces waarbij met behulp van gebarentaal en mimiek wordt bemiddeld tussen mensen met een normaal gehoor en mensen met een gehoorbeperking. Hierdoor krijgen dove mensen de kans om volledig deel te nemen aan de samenleving, onderwijs te volgen, te werken en diensten te ontvangen.Meer informatie over gebarentaalvertolking vindt u op de website https://signs-nl.com/

Het doel van gebarentaalvertolking

Het doel van gebarentaalvertolking is om informatie toegankelijk te maken voor volledig en gedeeltelijk dove mensen. Gebarentaalvertolking maakt hen tot volwaardige deelnemers aan communicatie en het maatschappelijk leven.

Gebarentolken vertalen informatie, die zowel mondeling als schriftelijk kan worden gepresenteerd, van de ene taal naar de gebarentaal en vice versa. Ze passen de stijl van vertalen aan aan de specifieke context en het publiek. Voor vertalingen tijdens wetenschappelijke conferenties wordt bijvoorbeeld terminologie gebruikt en gebarentolken gebruiken gebaren om speciale woordenschat over te brengen.

Ze moeten de emoties en intonatie van de spreker overbrengen, de stijl van spreken en culturele kenmerken behouden en rekening houden met de individuele voorkeuren van de klant met betrekking tot het tempo van de vertaling en de snelheid van de gebaren.

Wanneer is gebarentaalvertolking nodig?

De behoefte aan gebarentaalvertolking doet zich voor in verschillende situaties waarin communicatie moet worden tot stand gebracht tussen mensen met een normaal gehoor en mensen die doof zijn of een ernstige gehoorbeperking hebben. Het wordt gebruikt in overheidsinstellingen, het onderwijs, de gezondheidszorg, de rechtspraak en de sociale dienstverlening.

Dankzij gebarentolken krijgen leerlingen en studenten met een gehoorbeperking dezelfde kennis als hun horende leeftijdsgenoten. Deze manier van communiceren is erg gewild in medische instellingen, maar ook in de media en de cultuur. Gebarentolken maken het culturele leven toegankelijk voor dove mensen. Het wordt toegepast in sociale dienstverleningscentra, revalidatiecentra, maatschappelijke organisaties en zelfs in de particuliere praktijk, bijvoorbeeld bij zakelijke bijeenkomsten en familie-evenementen.

Doventolken vertalen lezingen, seminars, begeleiden het leerproces in inclusieve groepen en zorgen in de gezondheidszorg voor interactie tussen artsen en patiënten met gehoorstoornissen. Doventolken is veelgevraagd in de juridische sector, met name in rechtbanken, bij communicatie met wetshandhavingsinstanties.

Gebarentaal wordt gebruikt voor het vertalen van theatervoorstellingen, excursies, culturele evenementen, televisieprogramma’s, nieuws en interviews.

Let op! Het vertalen van gesproken en geschreven taal naar gebarentaal voor doven en slechthorenden werd al in de 17e en 18e eeuw toegepast, maar de systematische ontwikkeling begon pas later. In televisieprogramma’s wordt het bijvoorbeeld sinds de jaren 1960 gebruikt, eerst voor nieuwsprogramma’s en later ook voor entertainmentprogramma’s en films.

In de 21e eeuw zijn er virtuele avatars-gebarentolken verschenen, die zorgen voor online uitzendingen in gebarentaal.

De belangrijkste principes van gebarentaalvertolking

De belangrijkste principes van gebarentaalvertolking zijn het gebruik van gebarentaal, geschikte vertalingstechnieken en het naleven van ethische normen. Deze principes zijn gebaseerd op de specifieke communicatiebehoeften van mensen met een gehoorbeperking. Gebarentolken kunnen direct schakelen tussen verschillende taalsystemen, het optimale vertaaltempo kiezen, de grootte van de gebaren en de afstand voor een comfortabele visuele waarneming.

Belangrijk! Gebarentaalvertolking is niet universeel, het Nederlands verschilt op een aantal punten van andere talen. De officiële gebarentaal in Nederland, NGT (Nederlandse Gebarentaal), is sinds 2020 wettelijk erkend.

Soorten gebarentaalvertolking

Er zijn twee belangrijke soorten gebarentaalvertolking. Het eerste type is directe vertaling, wat inhoudt dat mondelinge of schriftelijke taal wordt omgezet in gebarentaal. Het tweede type is de omzetting van gebarentaal naar mondelinge vertelling.

Er zijn twee soorten gebarentaalvertalingen:

  1. Synchroon, waarbij de vertaler de mondelinge taal van de spreker in realtime naar gebarentaal vertaalt.
  2. Sequentieel, waarbij de tolk wacht op een pauze in de vertelling van de spreker, die na enkele zinnen optreedt, en vervolgens de mondelinge tekst in gebarentaal vertaalt. Een dergelijke aanpak draagt bij aan een nauwkeurigere en gedetailleerdere vertaling, maar kost meer tijd omdat de spreker en de tolk elkaar afwisselen.

Gekwalificeerde gebarentolken beheersen een zelfstandige gebarentaal met een eigen grammatica en syntaxis. Deze taal is het belangrijkste communicatiemiddel in de gemeenschap van mensen met een gehoorbeperking.

Daarnaast leren gebarentolken ook kalkerende gebarentaal (KZT) – een systeem dat de structuur van de Nederlandse taal met gebaren nabootst. Dit wordt gebruikt bij de communicatie met gesprekspartners die op latere leeftijd doof zijn geworden.

Er bestaat ook dactylologie – een vingeralfabet waarmee woorden letter voor letter kunnen worden overgebracht. Dit wordt gebruikt voor het aanduiden van eigennamen, verschillende terminologie en complexe begrippen.

Gebarentaalvertolking zorgt ervoor dat informatie toegankelijk is voor doven en slechthorenden door deze zo volledig mogelijk over te brengen.