Algemeen
Door: Sanne Appelhof
Terwijl de laatste uren van 2025 wegtikken, gebeurt er over iets bijzonders. In de supermarkten wordt er druk gezocht naar de flessen champagne, de geur van frituurvet trekt door de straten en op de achtergrond telt de top 2000 af naar de nummer 1. Het is een traditie die elk jaar opnieuw chaotisch is. Maar waarom vieren we dit moment zo intens? En waarom geloven we dat alles 1 januari anders zal zijn?
Oliebollen chaos
In Nederland is Oud en Nieuw meer dan een feestje. Het is namelijk naast al het feesten ook een eetfestijn. Uit recente cijfers blijkt dat we onszelf massaal storten op de traditie van de oliebol. Jaarlijks worden er ongeveer 95 miljoen oliebollen geconsumeerd. Dat is een indrukwekkend aantal dat aantoont hoe belangrijk de traditie is om een oliebol te eten met oud en nieuw.
Het draait trouwens niet alleen maar om lekkere oliebollen. Oud en Nieuw is ook het moment waarop wij massaal ons geld laten rollen. Hoewel er elk jaar meer discussie is over of we nog wel zelf vuurwerk moeten afsteken, geven we er nog steeds bakken met geld aan uit. In Nederland kopen we met elkaar voor meer dan 100 miljoen euro aan vuurwerk.
Oud en Nieuw wereldwijd
Niet alleen in Nederland gaat het dak eraf. Als je naar de rest van de wereld kijkt, zijn de cijfers nog veel indrukwekkender. Bijvoorbeeld de Times Square in New York. Daar valt elk jaar een enorme verlichte bal naar beneden op het moment dat het jaar verspringt. Er staan wel een miljoen mensen daar op het plein.
In Sydney, Australië, geven ze miljoenen dollars uit aan vuurwerk bij de beroemde brug in de haven. Omdat zij door het tijdverschil als een van de eersten aan de beurt zijn, ziet de hele wereld hun show als startsein. Het is een uniek moment: in een wereld waar we het vaak oneens zijn met elkaar, viert bijna de hele mensheid op hetzelfde moment hetzelfde feestje.
Waarom willen we goede voornemens?
Rond de kerst beginnen we er vaak al over: “Wat ga jij doen in het nieuwe jaar?” Bijna iedereen heeft wel een lijstje in zijn hoofd. We noemen dit goede voornemens, maar waarom doen we dat precies op 1 januari? Psychologen hebben daar een interessante uitleg voor. Ons brein vindt het fijn om de tijd in blokjes te verdelen. 1 januari voelt als een nieuwe startpagina in een schrift dat nog helemaal leeg is. Alles wat we vorig jaar fout deden, zoals te veel snoepen, te weinig sporten of te veel geld uitgeven aan onzin. Dat laten we achter in het oude jaar. We praten onszelf aan dat we vanaf morgen een ‘nieuw mens’ zijn. Dat geeft ons hoop en een positief gevoel.
Goede voornemers geven mensen een zetje in hun rug om het nieuwe jaar fris te beginnen. Ik heb aan leeftijdsgenoten gevraagd wat hun goede voornemens zijn. Het viel me op dat veel jongeren van mijn leeftijd als doel hebben om af te vallen in het nieuwe jaar. Ik heb mij hierin wat meer verdiept, want waarom hebben zoveel mensen dit als goed voornemen?
Waarom willen jongeren massaal afvallen?
Als je kijkt naar de goede voornemens van jongeren tussen de 16 en 25 jaar, staat ‘afvallen’ of ‘strakker worden’ bijna altijd bovenaan. De grootste reden dat jongeren willen afvallen ligt aan de impact van sociale media. Jongeren zitten veel op Instagram en TikTok. Daar zien ze de hele dag foto’s en video’s van mensen die er ‘perfect’ uitzien. Influencers die jongeren motiveren om af te gaan vallen en dan de ‘beste versie’ van jezelf te worden. Het nieuwe jaar voelt dan als het moment om eindelijk ook dat ‘perfecte’ lichaam te gaan trainen. Dit is natuurlijk helemaal niet van belang om de ‘beste versie’ van jezelf te worden. Het gaat erom dat je goed in je vel zit. Zoals ik mezelf heb aangeleerd: je lichaam is het minst belangrijke van jezelf. Gezondheid en plezier staan op nummer 1.
Dry January
De laatste jaren zien we ook nieuwe gewoontes ontstaan. Een goed voorbeeld is Dry January. Honderdduizenden mensen spreken met elkaar af om in de eerste maand van het jaar geen druppel alcohol te drinken. Het is een manier om na de drukke en vette decembermaand je lichaam weer even rust te geven. Het laat zien dat Oud en Nieuw niet meer alleen draait om het feestje en de kater de volgende dag, maar ook om bewust en gezond leven.
Uiteindelijk is Oud en Nieuw meer dan vuurwerk of goede voornemens. Het is het moment om even stil te staan. We laten het oude jaar achter ons en kijken met frisse moed vooruit. Wanneer de klok twaalf slaat, hopen we dat het nieuwe jaar een mooi jaar wordt. Ik wens iedereen een fijne jaarwisseling en een gezond 2026. En vergeet niet te genieten.
