Algemeen
Olympisch kampioene, ondernemer en familiemens
“Ans, het is geen wedstrijd”, zei Drs. S.A. Hiddink tegen haar. Maar voor Ans Schut was het leven wél een wedstrijd en een om vol overgave, optimisme en plezier te rijden. Op vrijdag 7 november is Ans Boekema-Schut, olympisch kampioene van Grenoble 1968, op 80-jarige leeftijd overleden. Ze stierf thuis in Wenum-Wiesel, in aanwezigheid van haar dierbaren.
Een pionier uit Apeldoorn
Johanna (Ans) Schut werd geboren in Apeldoorn op 26 november 1944. Al op jonge leeftijd bleek haar talent voor sport, maar de weg naar de top was niet vanzelfsprekend. In de jaren zestig werd het vrouwenschaatsen in Nederland nauwelijks serieus genomen. Waar anderen zich richtten op kunstschaatsen, koos Ans voor het langebaanschaatsen, destijds een echte mannensport.
Ze begon op rolschaatsen in haar eigen straat, tot de opening van het IJsselstadion in Deventer haar eindelijk toegang gaf tot kunstijs. Daar groeide ze uit tot een van de grondleggers van het Nederlandse vrouwenschaatsen. Samen met Stien Kaiser en Carry Geijssen vormde ze een vastberaden trio dat de basis legde voor het succes dat Nederlandse schaatssters tot op de dag van vandaag boeken. Ze trainden zonder bondsondersteuning, werkten keihard en bewezen dat vrouwen hun plek op het ijs verdienden.
Een gouden dag in Grenoble
Het absolute hoogtepunt van haar sportieve loopbaan kwam tijdens de Olympische Winterspelen van 1968 in Grenoble. Op de 3000 meter reed Ans de race van haar leven. In 4.56,2 veroverde ze goud, voor onder anderen de Finse Kaija Mustonen en landgenote Stien Kaiser. Een dag eerder had Carry Geijssen al goud gepakt op de 1000 meter – samen zetten zij Nederland definitief op de kaart.
De huldiging in Apeldoorn was indrukwekkend. Ans noemde het altijd ‘het mooiste moment van haar leven’. Kort daarna reed ze in het Duitse Inzell drie wereldrecords. De burgemeester reikte haar een gouden schaats uit, met een knipoog: het waren er eigenlijk drie waard, maar dat werd te duur.
Van het ijs naar de krant
Ans sloot haar topsportcarrière in 1972 af. Een jaar eerder was ze getrouwd met Jacques Boekema, oprichter van Nieuwsblad Stedendriehoek. Wat begon als een kleinschalig initiatief, groeide uit tot een vertrouwd onderdeel van het regionale nieuws in Apeldoorn, Deventer en Zutphen. Tot op hoge leeftijd bleef Ans achter de schermen betrokken. Tegenwoordig zetten de kinderen Jacqueline en Frank het familiebedrijf voort, terwijl zoon Robbert elders onderneemt. Met haar nuchtere karakter, creatieve geest en scherp oog voor mensen droeg Ans bij aan het gezicht van de krant. Het is een echt familiebedrijf waar ook Suzanne – de vrouw van Robbert – en Sacha, de partner van Frank, werkzaam zijn. Zelfs Jacques komt bijna dagelijks nog even binnenlopen.
Een leven vol warmte, sport en ondernemerschap
Ans Schut was veel meer dan alleen een groot schaatskampioene. Ze was een vrouw met een warm hart, een levendige geest en een aanstekelijke liefde voor het leven. Voor velen zal ze altijd de olympisch kampioene blijven die Nederland op de kaart zette, maar haar leven kende nog talloze hoofdstukken die minstens zo betekenisvol waren.
Na haar indrukwekkende schaatscarrière vond Ans nieuwe passies. Ze stond graag op de golfbaan, genoot van lange wandelingen met vriendinnen en vond rust en plezier in de keuken, waar ze met liefde kookte voor familie en vrienden. Haar deur stond altijd open; bij Ans was iedereen welkom. Gezelligheid, een goed gesprek en samen lachen, dat maakte haar gelukkig.
Ans was bovendien een trotse oma van Jack, Charley en Yazz. Voor hen was ze niet alleen ‘oma Ans’, maar ook een bron van warmte, wijsheid en enthousiasme. Alle drie bleken ze sportief aangelegd, iets waar hun oma zichtbaar van genoot. De laatste wedstrijd die ze bijwoonde was de Viking Race in Thialf, afgelopen maart, waar haar kleinkinderen Jack en Charley succesvol waren. Ze straalde van trots. Ze was niet alleen een groot sportvrouw, maar ook een warme, betrokken oma die van elk moment genoot. Ook als Yazz een paardrijwedstrijd had, waren opa en oma altijd aanwezig. Sport, op welke manier dan ook, was een passie voor Ans.
Een sterke vrouw met een zachte kant
Vorig jaar vierde Ans haar tachtigste verjaardag, samen met familie en vrienden, maar ook met haar oude schaatsvriendinnen. Kort daarna kreeg ze te horen dat ze ziek was. Ze vocht met dezelfde vastberadenheid die haar ooit olympisch goud had gebracht, maar verloor de strijd uiteindelijk.
Ans Boekema-Schut werd door de KNSB onderscheiden als lid van verdienste en drager van de gouden speld, maar belangrijker nog: ze was iemand die mensen inspireerde. Vier jaar geleden viel haar de eer te beurt dat een straat in Deventer naar haar werd vernoemd: het Ans Schutpad. Ze bleef haar leven lang vriendelijk, opgewekt en oprecht geïnteresseerd in anderen. Ze was een krachtige vrouw, maar altijd met een zachte, liefdevolle kant.
Met haar overlijden verliest Apeldoorn niet alleen een olympisch kampioene, maar ook een vrouw die in stilte veel betekende voor haar omgeving: als sporter, vrouw, vriendin, moeder en oma. Ans Schut leefde met dezelfde bevlogenheid waarmee ze ooit haar rondes op het ijs reed: met kracht, passie en een glimlach. Ze laat een nalatenschap achter van doorzettingsvermogen, liefde en levenslust. Een voorbeeld voor velen.
Haar laatste wens was thuis sterven, wat mede door de wensambulance mogelijk werd gemaakt. De laatste dag en nacht is de hele familie bij elkaar gebleven om afscheid van Ans te nemen. Er was gelukkig nog contact en ze is de dag erna heengegaan.
Aanstaande vrijdag zal in besloten kring afscheid worden genomen van Ans, geliefd bij velen. Na de plechtigheid vindt het verdere samenzijn in intieme kring plaats. Er komt geen condoleance.
Wie haar wil gedenken, kan desgewenst een bericht of attentie sturen naar: Uitgeverij Stedendriehoek, Postbus 638, 7300 AP Apeldoorn.
