Algemeen
Op 1 oktober 2025 is het opnieuw Internationale Koffiedag, een dag waarop miljoenen koffieliefhebbers wereldwijd hun favoriete drankje eren. Maar Nederland kent zelfs een eigen feestmoment: de Nationale Koffiedag, die dit jaar op 26 september plaatsvindt.
Beide dagen staan in het teken van genieten, verbinden en bewustwording over de impact van koffie op ons dagelijks leven en de wereld. Koffie is vandaag de dag overal: van hippe barista-bars in de stad tot de vertrouwde automaat op kantoor. Toch zijn deze feestdagen meer dan alleen een excuus voor een extra kop cappuccino. Ze zijn een ode aan de eeuwenoude geschiedenis van koffie én een manier om stil te staan bij de miljoenen boeren en producenten in de koffieketen.
Van Ethiopië naar mondiale koffiecultuur
De wortels van koffie liggen in Ethiopië. Volgens een eeuwenoude legende ontdekte de geitenhoeder Kaldi de bijzondere werking van koffiebessen, toen zijn dieren opvallend energiek werden na het eten ervan. Vanuit Ethiopië verspreidde koffie zich naar Jemen, waar in de 15de eeuw de eerste koffiehuizen ontstonden. Deze plekken, qahveh khaneh genoemd, groeiden uit tot belangrijke ontmoetingsplekken in de Arabische wereld. Via handel en kolonisatie bereikte koffie vervolgens Europa, waar steden als Londen, Parijs, Wenen en Amsterdam in de 17de eeuw hun eigen koffiecultuur ontwikkelden. Koffiehuizen werden broedplaatsen van politiek debat, kunst en wetenschap. Van daaruit veroverde koffie definitief de wereld, met landen als Brazilië, Colombia en Vietnam, die later de grootste producenten zouden worden. Tegenwoordig is koffie na olie het belangrijkste handelsproduct wereldwijd.
Nationale en Internationale Koffiedag 2025
De Internationale Koffiedag kreeg in 2015 officieel vorm door de International Coffee Organization (ICO). Sindsdien wordt deze dag elk jaar op 1 oktober wereldwijd gevierd. Het is een dag om de liefde voor koffie te delen, maar ook om consumenten bewust te maken van thema’s als duurzaamheid, eerlijke handel en de uitdagingen van koffieboeren.
In Nederland kreeg koffie in 2006 een eigen feestdag met de Nationale Koffiedag. Deze vindt steevast plaats op de laatste vrijdag van september, dit jaar op 26 september. De Nationale Koffiedag wordt vooral herdacht op de werkvloer, waar bedrijven hun medewerkers trakteren op speciale koffie-arrangementen of extra aandacht besteden aan gezamenlijke koffiemomenten. Daarmee benadrukt de dag hoe belangrijk koffie is voor verbinding, samenwerking en sociale interactie in het dagelijks leven. Samen vormen de Nationale en Internationale Koffiedag een dubbele gelegenheid: lokaal en wereldwijd vieren consumenten het plezier van koffie, terwijl er ook aandacht is voor de herkomst van elke boon. In Nederland worden in de week tussen beide evenementen talloze koffieworkshops, proeverijen en barista-demonstraties georganiseerd. Zo wordt september voor koffieliefhebbers een hoogtepunt van het jaar.
Duurzaamheid
Internationaal ligt de focus dit jaar sterk op duurzaamheid. Klimaatverandering bedreigt koffieregio’s, terwijl miljoenen kleine boeren vaak met lage inkomsten moeten rondkomen. Grote koffiemerken en non-profitorganisaties zetten daarom projecten in de kijker die boeren ondersteunen, eerlijke prijzen garanderen en het milieu beschermen. Of je nu je kopje drinkt aan de keukentafel, in het café met vrienden, of tijdens een drukke werkdag, zowel de Nationale als de Internationale Koffiedag onderstrepen hetzelfde: koffie is meer dan een drankje. Het is een ritueel, een sociaal bindmiddel en een wereldwijd verhaal dat miljoenen mensen elke dag opnieuw samenbrengt.
