Sport
Go Ahead Eagles is veel meer dan een pot voetbal. Het is met je vrienden, met je familie en met de rest van de Eagles-supporters de rood-gele liefde delen. Als supporters ons ontvallen, laat dat een enorme leegte achter. Letterlijk en figuurlijk. Dáárom is de Memorial Garden er, zodat ze voor altijd thuis zullen zijn.
Het is woensdagmiddag. De tribunes zijn leeg, de Vetkampstraat is stil en het supportersplein verlaten. Vanaf de ingang van de parkeerplaats komt een man aangefietst met zijn fietstassen vol plantjes en andere spulletjes. Op zijn gezicht een grote glimlach: “Zijn we weer!” Het is Henri van de Wetering. Bijna elke woensdag komt Henri vrijwillig een uurtje klussen bij de Memorial Garden. “Woensdag is toch mijn vrije dag van werk, dan kan ik altijd mooi hierheen.” Waar sommige mensen op hun vrije dag ‘echt vrij’ willen zijn, vindt Henri de Memorial Garden een stukje belangrijker. “Je doet het voor de club, maar vooral voor de mensen. Je weet hoeveel dit voor de nabestaanden betekent.” Bescheiden dat hij is, vertelt hij meteen dat hij het niet alleen doet. “Ik ben lang niet de enige die hier druk mee is, he? Op een andere dag is bijvoorbeeld Jeroen weer bezig. Zelf kom ik al jaren bij de club. De kinderen redden zichzelf inmiddels en ik wilde altijd al graag wat als vrijwilliger doen. Martin, een kameraad, zat al bij Kippenhok en zo kwam ik ook bij de Memorial Garden uit. Daar doe ik van alles voor. Het is schitterend werk.”
Bierflesjes
Memorial Garden werd in juli 2019 geopend. In de weken ervoor was het vlak naast het Home of Football-hek gelegen gashuisje door leden van Kippenhok hoogstpersoonlijk omgetoverd tot een fantastische gedenkplek voor Eagles die ons zijn ontvallen. Het begon met een aantal gedenkborden op het huisje, maar in de afgelopen jaren is het hele huisje volgeraakt met gedenkborden, staat het tuintje vol met sjaals, beeldjes, bierflesjes, enzovoort. Die flesjes zijn geen restanten van de wedstrijd ervoor, maar een manier hoe supporters worden geëerd. “Het staat iedereen vrij om het op zijn eigen manier te doen”, vertelt Henri. “Het gaat er uiteindelijk om dat mensen iemand kunnen herinneren op een manier die voor hen goed voelt. Niet als tijdelijk eerbetoon, maar als blijvende nagedachtenis aan hen die Go Ahead Eagles tijdens hun leven in hun hart hadden gesloten.” En of er voorwaarden zijn voor welke supporters er geëerd mogen worden? “Absoluut niet”, zegt Henri stellig. “Iedereen die voor altijd in De Adelaarshorst wil zijn, verdient dat.”
Voordat een overleden supporter een plek krijgt in de Memorial Garden, gaat daar eerst een zorgvuldig proces aan vooraf. “Als iemand overlijdt en de familie wil iets doen, dan komen ze meestal bij mij of bij Jan-Willem Klink van Supporterszaken terecht”, vertelt Henri. “Maar het kan ook zo zijn dat iemand die bijna overlijdt al een bord aanvraagt. Het is in die zin een proces dat vergeleken kan worden met het uitzoeken van een grafsteen. Het is een droevige, maar bijzondere bezigheid.” Vervolgens wordt er geschakeld met de ontwerper. “Onze borden worden gemaakt door Fokko-Ontwerp, die maakt een eerste ontwerp en dat gaat dan heen en weer tussen ons en de familie. Het is een driehoek tussen mij, de ontwerper en de nabestaanden. Net zo lang totdat iedereen tevreden is. Na goedkeuring duurt het meestal ongeveer twee weken voordat het bordje klaar is.” Wanneer dat het geval is, wordt er samen met de familie een moment gekozen voor de onthulling. “Sommige families willen dat op een rustige maandagavond doen, met een klein groepje. Gewoon intiem, zonder poespas. Andere families kiezen juist een wedstrijddag. Bijvoorbeeld als de tegenstander een speciale betekenis heeft of als veel mensen zich de overleden supporter vooral herinneren van de wedstrijddagen.”
Nooit meer uitverkocht
“De mensen hebben zelf heel veel invloed op de manier hoe de supporter herdacht wordt”, vervolgt Henri. “Over het algemeen beginnen we met een welkomstwoord. Soms doet een nabestaande een toespraak. Daarna wordt het fluwelen doek, dat over het bord hangt, eraf gehaald. Vervolgens is er vaak een moment van stilte. Na afloop drinken we meestal iets samen. De één wil koffie, de ander een biertje. Sommigen willen na de onthulling een muzieknummer, bijvoorbeeld You’ll Never Walk Alone, Go Ahead Is Niet Te Kraken of een ander lied dat belangrijk was voor die persoon.” Hoeveel het kost om een bordje te plaatsen? “Helemaal niets”, zegt Henri. “We betalen alles uit de donaties die we krijgen. Veel families en vrienden doen uiteindelijk alsnog een vrijwillige donatie. Bloembinderij Ben Stempher plaatst bijvoorbeeld bij iedere wedstrijd twee mooie bloemstukken in de tuin tegen een heel schappelijk tarief.” Op wedstrijddagen is Henri zelf ook in de buurt van de Memorial Garden te vinden. Niet alleen om praktische zaken te regelen, maar ook om aanspreekpunt te zijn voor supporters en families. “Als er een onthulling is, ben ik er bijna altijd bij. Maar ook op andere momenten kom ik hier regelmatig even kijken. Je ziet dan dat supporters langslopen, even stilstaan bij een bordje of een foto bekijken. Soms komen families speciaal naar het stadion om hier even te zijn. Dan staan ze een paar minuten stil, praten ze met elkaar of drinken ze later samen iets. Dat zijn heel persoonlijke momenten.”
Wie zo vaak met dit soort persoonlijke verhalen te maken krijgt, kan daar bijna niet onberoerd onder blijven. Toch? “Natuurlijk maakt het indruk op je.” Het blijft even stil. “Je merkt gewoon hoeveel het voor de mensen betekent. Dat maakt het werk zó dankbaar. Door de jaren heen bouw je een band op met veel families. Want het eindigt niet bij het onthullen van een bordje; nabestaanden komen vaak voor elke wedstrijd even langs. Leggen ze wat neer, zeggen ze wat, zetten ze een biertje neer. Dan drinken ze er ‘samen’ één.” Henri wijst een bordje aan. Het is een nagedachtenis aan Jesper Lammers. “Deze maakt nog altijd veel indruk op me. Elk jaar komen de nabestaanden van Jesper op de sterfdag hier langs en drinken ze wat. Jesper was 35 jaar toen hij overleed aan een leveraandoening, echt afschuwelijk. Kort nadat Bas Kuipers het promotiedoelpunt maakte in Rotterdam, overleed hij. Ik zal nooit vergeten wat zijn broer Lars zei: ‘De Adelaarshorst is altijd uitverkocht, maar voor mij voelt het niet meer als een uitverkocht stadion sinds hij er niet meer is.’ Dat doet me nog steeds heel veel.”
Van Salzburg tot Nice
Memorial Garden herdenkt niet alleen in De Adelaarshorst, en ook niet alleen Eagles-supporters. “Bij de herdenking van de tramaanslag in Utrecht hebben supporters van Go Ahead uit de regio Utrecht een bloemstuk neergelegd bij het monument en bij de herdenking van de aanslag in het Erasmus in Rotterdam op de trap bij het ziekenhuis”, vertelt Henri. “Je merkt dat dat enorm gewaardeerd wordt. Met de dodenherdenking op 4 mei leggen wij, met de club en alle geledingen, bij alle monumenten in de stad een mooi bloemstuk, waarbij we ook een eigen herdenking hebben bij de Memorial Garden. Dit zijn dingen die het voetbal overstijgen. Dat moet nooit worden vergeten.” Ook tijdens de Europese uitwedstrijden van Go Ahead Eagles heeft de club overleden supporters herdacht uit de desbetreffende stad. “Vooral in Nice merkte je hoeveel zo’n gebaar betekent. Toen legden Go Ahead-supporters een rood-geel bloemstuk bij het monument voor de aanslag van bijna tien jaar geleden.” Op 14 juli 2016 reed er op de Promenade des Anglais een vrachtwagen in op mensen die stonden te kijken naar een vuurwerkshow. Het kostte 86 mensen het leven. Henri opende de ceremonie met een korte speech: ‘We willen met dit gebaar duidelijk maken dat we – met alle supporters die uw stad bezoeken – naast de slachtoffers en hun nabestaanden staan’, zei hij toen. De aanslag liet diepe sporen na in Nice, en dat was voelbaar. “De president van Nice wilde de aanwezigen bedanken”, zegt Henri. “Maar hij werd zo emotioneel, dat hij amper iets kon zeggen.” Ook in Athene, Salzburg en Lyon werd er een eerbetoon gebracht. “De CEO van Salzburg was ook in tranen en nam de krans mee naar binnen. Hij was bang dat de krans ‘s avonds omgetrapt zou worden.”
In de afgelopen jaren is het oorspronkelijke gashuisje, en de tuin die ervoor ligt, aardig volgeraakt. “We zijn druk bezig met hoe we op een gepaste wijze de Memorial Garden kunnen uitbreiden en aanpassen”, aldus Henri. “Er zijn al mensen die hebben aangeboden om mee te helpen, dat is heel mooi om te zien. De ontvallen supporters verdienen het om op een zo mooi mogelijke plek herdacht te worden in De Adelaarshorst. Dat blijft altijd het doel.” Meteen na deze zin wordt dit onderstreept door Henri. Hij pakt de planten van de Intratuin, z’n schepje, en gaat aan de slag. Alle mensen die betrokken zijn bij de Memorial Garden zijn hét voorbeeld van wat Go Ahead Eagles is. Het klinkt soms cliché of afgezaagd, maar Go Ahead is en blijft een familie. Mensen die onbezoldigd en zonder enig eigenbelang zorgen voor de ander. Het komt recht uit het hart. En loop jij na de wedstrijd langs de Memorial Garden? Sta even stil en besef dat het resultaat van de wedstrijd niet Go Ahead vormt. Dít vormt Go Ahead.
