Stedendriehoek

Grote spirit voor duurzaamheid

DEVENTER – De ontmoeting met Siep Littooij, sinds eind 2023 voorzitter van de Deventer Energie Coöperatie (DEC), begint voor een nog gesloten deur. We staan voor de ruimte aan het Grote Kerkhof die de coöperatie met het Duurzaamheidscentrum Deventer deelt. Een beveiliger van het gemeentehuis komt al snel met de gewenste sleutel en symboliseert hiermee de faciliterende rol van Deventer voor beide ‘duurzame’ organisaties.

“Werken vanuit een gezamenlijke ruimte kan prima; we delen immers dezelfde spirit als het om duurzaamheid gaat”, steekt Siep, eenmaal binnen, direct enthousiast van wal. Hij is vanaf de oprichting betrokken bij de DEC, dacht mee over hoe de structuur eruit moest gaan zien. Daarna werd hij jarenlang ‘in beslag genomen’ door andere werkzaamheden, volgde de ontwikkelingen alleen via de jaarvergadering en de nieuwsbrief. Toen was daar eind 2023 die vacature voor een nieuwe voorzitter.

Siep Littooij: ‘Samen baas zijn over eigen energie’

“Ik kende de bestuursleden, werd door één van hen benaderd en voordat ik het wist zat ik als kandidaat aan tafel. Het leek het bestuur daarna een goed idee als ik het zou gaan doen.” Een bestuursfunctie binnen DEC is overigens onbezoldigd. In het dagelijks leven werkt Siep bij Saxion, waar hij zich bezighoudt met extern relatiebeheer.

Doelstelling
“Onze coöperatie werkt aan een fossielvrij energiesysteem. We produceren en leveren duurzame zonne- en windenergie. Daarnaast doen we aan voorlichting. We zijn erop gericht om (mede)eigenaar te worden van vormen van duurzame energieopwekking. We staan ook open voor het vertegenwoordigen van collectief eigenaarschap van andere projecten, zoals de ontwikkeling van warmtenetten of buurtbatterijen. Van opwek naar klant.”

Inkomsten

De inkomsten van DEC komen van inmiddels gerealiseerde, duurzame energieprojecten. “Sommigen denken dat wij daarvan slapend rijk worden, maar dat is echt niet zo”, aldus Siep. “We moeten altijd eerst investeren door bij onze leden geld op te halen en/of een lening af te sluiten. Wanneer een project inkomsten gaat opleveren, moeten al die investeerders uiteraard worden terugbetaald. We kunnen op deze manier net rondkomen. De marges voor het opwekken van duurzame energie zijn sowieso kleiner geworden.”

Zonne-energie
DEC zoekt actief naar plekken om zonnepanelen te plaatsen, zoals op carports en parkeerterreinen. “We hebben als coöperatie inmiddels veel kennis en ervaring opgebouwd door onze projecten met zonnepanelen op sportzalen of buurthuizen. Wij kunnen dus een project financieren, de panelen leveren, de installatie verzorgen en hiermee de eigenaren ontzorgen. Helaas zit de netcongestie ons momenteel in de weg. Als je een groot carportproject op kunt zetten, dan is de businesscase veel positiever dan voor een kleinere. Maar een ‘grote’ aansluiting op het elektriciteitsnet kun je momenteel niet krijgen. Dus gaan we voor kleinere projecten waar de opgewekte energie direct op locatie kan worden gebruikt, bijvoorbeeld een carport waar elektrische auto’s overdag kunnen opladen. Een sportveldencomplex waar vooral ‘s avonds auto’s staan is dan minder aantrekkelijk, tenzij je opslagfaciliteiten kunt inzetten. Zo zijn we in gesprek met de gemeente om de parkeerplaats bij het Borgelerbad rendabel te maken voor duurzame opwekking.”

Windenergie
DEC is voor een kwart aandeelhouder van de twee windmolens langs de A1. De coöperatie is nu in gesprek met potentiële afnemers van de beoogde nieuwe windmolens op door de gemeente aangewezen locaties. “Er zijn uiteraard nadelen verbonden aan nieuwe, hogere windmolens, maar de voordelen van een fossielvrij energiesysteem vinden we uiteindelijk groter. We investeren in goede contacten met de bewoners die in de buurt van de geplande locaties wonen en brengen de milieu- en gezondheidseffecten in kaart. Daarbij is het wachten totdat de nieuwe, uitgebreide overheidsnormen definitief vastgesteld zijn. Die gaan onder meer over gezondheidseffecten, geluid, slagschaduw, visuele effecten, natuur, milieu en de infrastructuur. Daarna kunnen wij, samen met de participerende partijen, een vergunning aanvragen. Medio 2027 zou dat traject doorlopen kunnen zijn. Blijft de vraag hoeveel mensen die vergunning zullen gaan aanvechten tot wellicht aan de Raad van State; dan duurt het zeker langer. Als de vergunning definitief is, dan kunnen de molens er binnen één jaar staan.”

Warmtenetten
“Wij denken dat er in Deventer ruimte is voor het ontwikkelen van kleinschalige warmtenetten voor bijvoorbeeld één huizenblok of enkele straten”, aldus Siep. “Dat zijn projecten die te klein zijn voor de gemeente, maar te groot voor individuele bewoners. Daarbij kunnen wij dus helpen. Samen met de bewoners kunnen we het warmtenet ontwikkelen, maar ook in eigendom nemen. Het unieke van een coöperatie is dat wij de zakelijke kant kunnen invullen, opdat bewoners niet alles zelf hoeven te bedenken of uit te voeren; denk aan de administratie of de verdeling van de opgewekte energie. Bewoners met ideeën op dit gebied mogen zich bij ons melden!”

Energiecoaches
Energie is duur en hoe minder je nodig hebt, des te beter is het voor je portemonnee. Om daarbij te helpen staan ruim twintig energiecoaches paraat. Zij kunnen huurders, huiseigenaren en verhuurders informeren over isolatiemogelijkheden, het gebruik van minder gas of het overschakelen op elektrische energie. Ze zijn er ook voor mensen die moeite hebben om de energierekening te betalen. Om gebruik te kunnen maken van een energiecoach hoef je geen lid te zijn van de coöperatie; je kunt eenvoudig via de website een afspraak maken.

Waarom lid worden?
Siep: “Als je lid wordt van onze coöperatie, en dat kost je slechts 25 euro per jaar, laat je zien dat jij je ook wilt inzetten voor fossielvrije energie; dat is een morele steun voor ons. Maar er zitten ook veel voordelen aan vast: je kunt je aanmelden bij onze stroompartner voor korting, als participant investeren in energieprojecten, je eigen expertise inbrengen en je hebt stemrecht. Daarnaast organiseren we regelmatig voorlichtingsbijeenkomsten voor leden. We zien een ontwikkeling waarin steeds meer energie lokaal opgewekt en gebruikt zal gaan worden. Dat gaat ons minder afhankelijk maken van grote, externe leveranciers en vergroot de leveringszekerheid. Ons motto is dan ook: ‘samen baas worden over eigen energie’. Hoe meer mensen met ons meedoen, des te sneller kunnen we dat gaan realiseren!”

Voor meer informatie: www.deventerenergie.nl