Algemeen
DEVENTER – Deventer kent twee heel verschillende kwartieren die samen prachtig laten zien hoe een stad kan balanceren tussen historie en vernieuwing: het oude Bergkwartier en het jonge, ondernemende Gildekwartier. In een paar minuten lopen beweeg je van middeleeuwse keien naar moderne etalages, maar overal voel je dezelfde onderstroom: Deventer is een stad die zichzelf steeds opnieuw uitvindt.
Wie vanaf de Brink de smalle straatjes inloopt richting de Bergkerk, komt het Bergkwartier binnen. Hier kronkelen steegjes langs gevels die soms al sinds de middeleeuwen tegen elkaar aan leunen. Eeuwen geleden woonden hier kooplieden en ambachtslieden, dicht bij de handelsroutes over de IJssel. Grote koopmanshuizen werden in de loop der tijd opgedeeld in kleinere woningen; achterplaatsen veranderden in nauwe gangen en sloppen. Na de Tweede Wereldoorlog raakte de buurt steeds verder in verval, ramen dichtgetimmerd, daken die lekten, straten waar de gemeente vooral nog een groot sloopplan voor zag. Het Bergkwartier stond op de nominatie om te verdwijnen.
Duidelijke missie
Dat dit niet is gebeurd, is te danken aan een groep betrokken Deventenaren die het verval niet langer kon aanzien. Zij richtten eind jaren zestig NV Bergkwartier op, een Maatschappij tot Stadsherstel met een duidelijke missie: redden wat er te redden viel, en de historische binnenstad weer leefbaar maken. Stap voor stap kocht de organisatie panden op, zocht geld bij elkaar, kreeg steun van subsidies en begon aan een enorme restauratieslag. Achter verveloze gevels kwamen oorspronkelijke details tevoorschijn, oude indelingen werden hersteld en waar nieuwbouw nodig was, gebeurde dat met respect voor het historische straatbeeld. Vandaag de dag bezit en beheert NV Bergkwartier meer dan honderd monumentale panden in en rond het Bergkwartier en verhuurt die als woningen, werkruimtes en winkelpanden. Waar ooit de slopershamer dreigde, staan nu zorgvuldig gerestaureerde huizen met kleine bordjes op de gevel die verraden dat ze onderdeel zijn van dit stadsherstelverhaal.
Loop je nu door het Bergkwartier, dan zie je meer dan alleen mooie stenen. Achter de ramen werken ontwerpers, kleine ondernemers en galeriehouders. In de smalle straten wonen mensen die hun voordeur openen in een pand dat soms al zes of zeven eeuwen geschiedenis heeft gezien, maar wel voorzien is van moderne gemakken. Het Bergkwartier is een soort openluchtmuseum waarin gewoon geleefd en gewerkt wordt. De middeleeuwse structuur is herkenbaar, maar de functie is eigentijds: het is een vitale stadswijk geworden in plaats van een decor.
Ander decor, zelfde gevoel
Steek je vanuit de historische binnenstad door naar het Gildekwartier, dan verandert het decor, maar niet het gevoel dat de stad hier opnieuw wordt uitgevonden. Het Gildekwartier is geen verzameling eeuwenoude monumenten, maar een plek die juist bekendstaat als kraamkamer voor startende ondernemers. Hier geen middeleeuwse kelders, maar betaalbare meters en kansen voor mensen met een idee, een plan, een eerste zaak. Tussen de winkels en kleine bedrijven zie je proeflokalen, creatieve concepten en diensten die nog volop in ontwikkeling zijn. Het is een kwartier waar ondernemers hun eerste stappen zetten, waar je letterlijk kunt zien hoe een winkel of praktijk vanaf de basis wordt opgebouwd.
Andere laag
In zekere zin doen Bergkwartier en Gildekwartier hetzelfde, maar dan op een andere laag. In het Bergkwartier wordt de stad zelf gerestaureerd: de stenen, de gevels, het straatbeeld. In het Gildekwartier ligt de nadruk op het vernieuwen van de economie: nieuwe winkels, jonge bedrijven, moderne diensten vinden er hun plek. Waar je in het Bergkwartier het verhaal vertelt van bewoners die hun buurt uit de sloop wisten te redden, vertel je in het Gildekwartier het verhaal van starters die met beperkte middelen hun droom proberen waar te maken. Beiden draaien om investeren in de toekomst, met respect voor wat er al is.
Twee hoofdstukken in één doorlopend stadsverhaal
Voor de Deventenaar – en voor lezers in de regio – vormt juist die combinatie een aantrekkelijk verhaal. Je kunt een wandeling voorstellen die begint aan de voet van de Bergkerk, langs de gerestaureerde panden waar ooit krotten stonden, en eindigt in het Gildekwartier, waar een jonge ondernemer zijn of haar eerste zaak heeft geopend. Onderweg wisselen de beelden elkaar af: een oude gevel met een stadsherstelbordje, een smalle steeg waar ooit de sloophamer gepland stond, en daarna een heldere, moderne pui van een startend bedrijf, vol plannen voor morgen. Zo ligt in Deventer het verleden letterlijk om de hoek van de toekomst – met het Bergkwartier en het Gildekwartier als twee hoofdstukken in één doorlopend stadsverhaal.
Valentijnsdag
Zaterdag 14 februari is het Valentijnsdag en in dat kader is het zeker aan te bevelen een bezoek te brengen aan deze sfeervolle buurt. U slaagt er gegarandeerd voor een mooi cadeau voor uw geliefde of kunt er gezellig samen uit eten, of het thuis laten bezorgen natuurlijk, zodat u in alle rust en privacy van het diner en van elkaar kunt genieten…
