Algemeen
DEVENTER – Wie aan een hospice denkt, denkt misschien aan afscheid, verdriet en ziekte. Bij Hospice De Winde, dat twintig jaar geleden als eerste hospice in Deventer begon, kijken ze verder. “Wij gaan voor het leven”, benadrukken manager Inge Salentijn en palliatief consulent en verpleegkundige Marloes van Leeuwen-Rothengatter. Tijdens de open dag op zaterdag 10 oktober kunnen bezoekers ervaren wat het hospice betekent voor gasten en hun naasten.
Marloes werkt bijna vanaf de start bij De Winde. Daarvoor werkte ze in het ziekenhuis. “Ik vroeg mezelf af wat mij het meest aantrok in mijn werk. In dit hospice kwamen al die aspecten samen: begeleiding, goede verzorging bieden en samenwerken binnen een hecht en betrokken team. Ik ben hier nooit meer weggegaan.”
Inge is inmiddels 4,5 jaar manager. Daarnaast geeft ze leiding aan een pg-afdeling en het specialistisch verpleegkundig team. Voor haar staat de mens centraal: wat heeft iemand nodig, wat is nog mogelijk en wat vindt iemand zelf belangrijk? De eigen regie blijft zoveel mogelijk bij de persoon. “Juist in de laatste levensfase is dat belangrijk.” Zorgprofessionals en vrijwilligers zetten zich daarvoor samen in. “Ook als genezing niet meer mogelijk is, kan er nog zoveel wél.”
Mensen die in De Winde verblijven, worden bewust ‘gasten’ genoemd, om de lading van het terminaal ziek zijn te verminderen. Een multidisciplinair team verzorgt en begeleidt hen, met onder anderen een kaderarts palliatieve zorg, geestelijk verzorger en maatschappelijk werker.
Vrijwilligers zijn eveneens onmisbaar. “We hebben elkaar allemaal nodig”, zegt Inge. Wensvrijwilligers geven bijvoorbeeld een hand- of voetmassage of maken een wandeling met een gast. Andere vrijwilligers onderhouden de tuin. “Wat ik mooi vind aan het hospice, is dat zorgprofessionals en vrijwilligers zich samen volop inzetten voor de gasten en zijn of haar naasten.” Voor Inge is het waardevol en bijzonder om op die manier samen juist in deze laatste levensfase iets te kunnen betekenen, ook wanneer genezing niet meer mogelijk is.
De zorg rond het levenseinde is de afgelopen decennia sterk veranderd. Mensen blijven langer thuis wonen. “De mensen die hier komen zijn vaak veel zieker dan vroeger en de ligduur is korter geworden”, vertelt Marloes.
Ook het beeld van een hospice veranderde. Aanvankelijk stelden mensen zich een klinisch, grauw gebouw voor, een sombere plek waar niet gelachen mocht worden. Inmiddels is de drempel lager en komen ook de kinderen en kleinkinderen van gasten vaker langs. “Iedereen is hier welkom.”
De Winde ligt op het terrein van Zorggroep Solis in Colmschate. Binnen zijn lichte ruimtes, kunstwerken en warme kleuren. De tien ruime gastenkamers hebben een eigen badkamer en toilet. Sommige beschikken over een klein terras. Daarnaast zijn er een gezamenlijke ontmoetingsruimte en een grote, groene tuin met beschutte zitjes.
Een hospice draait nadrukkelijk niet alleen om sterven, benadrukt Marloes. “We willen het leven blijven leven en daar aandacht aan geven.” Daarom kijken medewerkers naar wat iemand nog kan en graag wil doen. Een laatste wens kan klein zijn: een patatje eten, een haring happen of tijd doorbrengen in de tuin, eventueel in bed of rolstoel.
Voor grotere wensen werkt De Winde samen met stichting WensAmbulance. Gasten gingen bijvoorbeeld nog naar de schouwburg, de zee, Terschelling of een boeddhistische tempel. Iemand die nog eenmaal het bos wilde bezoeken, werd op een brancard meegenomen. “Bij terugkomst zijn mensen vaak ontzettend moe, maar wel voldaan”, zegt Marloes. “Het was het altijd waard.”
Tegelijkertijd wordt de zorg complexer. Gasten hebben vaker meerdere diagnoses en er is meer vraag naar euthanasie of bewust stoppen met eten en drinken. “Mensen willen steeds vaker zelf de regie voeren over hun sterfproces”, zegt Inge. De Winde kan daarbij begeleiden, steeds na zorgvuldige gesprekken met familie, artsen en zorgverleners.
Ook mensen met verschillende culturele achtergronden weten het hospice steeds beter te vinden. “Vooral jongere generaties staan daar meer voor open”, vertelt Marloes. Medewerkers leren van hun tradities en gebruiken en houden daar rekening mee, bijvoorbeeld door een bed naar het oosten te draaien of Koranteksten af te spelen.
Mensen met autisme of een psychische aandoening zijn eveneens welkom. “We denken nooit vooraf: dit kan niet”, zegt Inge. “We kijken altijd eerst naar de mogelijkheden.” Daarbij blijft het hospice eerlijk over wat het wel en niet kan bieden.
Op zaterdag 10 oktober worden bezoekers ontvangen met een welkomstwoord van Inge en een filmpje. Daarna zijn er rondleidingen in kleine groepen en informatiestands. Medewerkers beantwoorden vragen.
Inge en Marloes hopen daarmee iets van de zwaarte rond het begrip hospice weg te nemen. “Sterven is een natuurlijk proces dat bij het leven hoort.” Afscheid kan volgens hen ook mooi en verrijkend zijn, doordat mensen het samen dragen en elkaar ondersteunen. Het hospice biedt zo ook familie en naasten steun en vertrouwen. “Je staat er hier niet alleen voor.”
Bij De Winde blijft de vraag: wat kan er, ondanks alles, nog wél? Het antwoord is vaak: verrassend veel.
Hospice De Winde (Zorggroep Solis), Hermelijn 2, Deventer. Telefoon: 0570-698298. E-mail: hospice.dewinde@zorggroepsolis.nl. Vrijwilliger worden? Mail voor meer informatie naar jorien.michailidis@zorggroepsolis.nl.
