Schaken van mens tot mens bij Schaakstad Apeldoorn

APELDOORN – Het was de Hongaarse edelman Wolfgang von Kempelen die in 1770 aan het hof in Wenen een magistrale schaakmachine demonstreerde. De machine met haar radarwerken en een Turkse androïde om extra te imponeren zou de eerste automaat zijn die kon schaken en winnen van de mens. Het bleek echter bedrog. In de machine was in werkelijkheid een dwerg verstopt die de partij speelde.

In het computertijdperk van nu kan het echt: schaken tegen een machine. In 1997 verloor ’s werelds beste schaker Kasparov van het computerprogramma Deep Blue en inmiddels is de computer niet meer in te halen. Echter, ook in deze tijd is schaken tegen een ander mens, met een mooi bord voor je op tafel, nog altijd populair. Voor een ieder die (weer) wil gaan schaken, biedt de vereniging Schaakstad Apeldoorn aan de Sleutelbloemstraat volop mogelijkheden zowel ’s avonds als overdag.

Schaken op vaste momenten

Nieuwsblad Stedendriehoek sprak met voorzitter Cees Visser en coördinator jeugd Joab Weseman over deze levendige vereniging, die ook op landelijk niveau meedraait in de sterkste competitie. Visser over de vaste speelavonden en -dagen: “We hebben elke maandagavond en woensdagavond clubavond. Daarnaast is er op een andere locatie twee keer in de week, op maandag en donderdag, overdag schaken. Elke vrijdag wordt er op het gymnasium les gegeven aan de jeugd, onder andere met een grootmeester als trainer. Er zijn niet veel verenigingen die dat kunnen zeggen. Verder wordt er elke dinsdag schaken verzorgd voor asielzoekers op het AZC.”

Schaken als sport

Op de vraag of schaken nu wel of geen sport is antwoordt hij: “Schaken is natuurlijk wel een sport. Het is niet een sport waar je veel lichaamskracht bij nodig hebt, maar een denksport is natuurlijk ook een sport. Als je een serieuze partij speelt en je bent 5 of 6 uur bezig, en je speelt een toernooi waar dat 9 dagen achter elkaar is, vraagt dat natuurlijk heel veel. Er zijn mensen die zeggen: het is een kunstvorm. Of: het is een wetenschap. Het is hoe dan ook iets waarbij je goed getraind voor de dag moet komen.”

“De externe competities die wij spelen geven onze Apeldoornse teams een enorme spirit. Er wordt vaak gedacht: schaken is een individuele sport, maar dat is in feite maar voor een deel waar, want je doet het ook samen.” Dat Apeldoorn landelijk een woordje  meespreekt, blijkt uit het feit dat hier twee grootmeesters zijn voortgebracht. Grootmeester is de hoogste titel na wereldkampioen.

Jeugdafdeling

Joab Weseman is betrokken bij de jeugd. Hij vertelt over het stappensysteem dat wordt gebruikt om kinderen te leren schaken. “Vanaf eind groep 3, begin groep 4 kunnen de kinderen bij ons komen. Dan zijn ze een jaar of 7, 8. Wij geven les aan de hand van de stappenmethode. Dat is heel simpel. Stap 1: wat zijn de zetten, wat is mat zetten: de echte basisbeginselen van het schaken. Stap 2: wat is een penning en andere kleine tactiekjes. Bij stap 3 gaat het weer verder; zo wordt het opgebouwd naar stap 6 toe waar een grootmeester les geeft.”

Computerschaak

Schaken van mens tot mens blijft ook in het computertijdperk populair, en gelukkig maar. Toch kan de computer aanvullend veel betekenen voor hen die de sport serieus nemen en beter willen worden. Cees Visser: “Als ik openingen bestudeer, doe ik dat met de computer. Ik ben dagelijks bezig met de computer om iets op schaakgebied te doen. En daarnaast ook met het bord. Jongere mensen maken meer gebruik van de computer, sommigen hebben geen bord meer thuis.” Joab Weseman vult aan: “Bij de jeugd zie je dat ze tegen de computer spelen of online tegen elkaar, wereldwijd zelfs. Ze leren bijvoorbeeld een bepaalde opening en proberen die vervolgens uit.”

Sponsor gezocht

Wat de jeugd aangaat doet Schaakstad Apeldoorn graag een oproep tot sponsoring. Visser: “We hebben een florerende jeugdafdeling. Als wij een sponsor zouden kunnen vinden om de kosten van de jeugd te dekken, waardoor we nog meer voor de jeugd kunnen doen, dan zou dat van grote meerwaarde zijn.”

“Dat kan bijvoorbeeld ook in de vorm van de bedrijfsnaam ergens aan verbinden. Daar kan iets tegenover staan. Zo kunnen wij bijvoorbeeld simultaans aanbieden op het werk. We vragen niet om grote sommen geld. Maar het jeugdschaak is vrij prijzig omdat we het niet hier kunnen doen. Bij de genoemde stappenmethoden heb je eigenlijk zes lokalen nodig, zodat men elkaar niet stoort. Dat vraagt om een schoolgebouw en dat moeten we huren. Als bedrijven daarvoor een bijdrage zouden kunnen leveren zou dat heel mooi zijn.”

Schaken, het klassieke oorlogsspel dat zo’n 1500 jaar geleden in India is ontstaan, blijft tot de verbeelding spreken. Wereldwijd zijn er zo’n 600 miljoen schakers, zo is berekend. Schaakstad Apeldoorn verwelkomt een ieder die deze fascinerende denksport in clubverband wil beoefenen. Mensen zijn van harte welkom aan de Sleutelbloemstraat om eens te ervaren hoe dit is.

Voor meer informatie: www.schaakstad-apeldoorn.nl/

Leestip: De schaakmachine (Robert Löhr).