Columns

ApoldroNU – Boerenslimheid

De nieuwe minister van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66), aan wier capaciteit na een uiterst stuntelige start zeer wordt getwijfeld, wil een poging doen de woningproductie vlot te trekken. Hugo de Jonge (CDA) wilde al naar 100.000 per jaar, maar nam averechtse maatregelen die na Mona Keijzer (toen BBB) nu oud-militair Boekholt ongedaan moet maken. Zo gaat De Jonges omstreden Huurwet van tafel.

De (bezwaren-)procedures moeten korter en minder stroperig. Ben benieuwd wat Boekholt ervan bakt. Ook op haar bordje het bekende rijtje: overvol elektriciteitsnet, stikstof, hoge bouwkosten (de bewindsvrouw: meer prefab-bouw is goedkoper). Daar komt nog bij: niet bouwen in laaggelegen gebieden, bij kans op watervervuiling of landbouwgif van boerenakkers. Een alsmaar uitdijend regelmoeras. Aangelegd door Rijksambtenaren die nu, hoe cynisch, wanhopige gemeenten daar uit moeten zien te redden.

Ook niet onderschatten: grondspeculatie. Kat-en-muisspel tussen gemeenten en speculanten die willen profiteren van de grote woningnood. Apeldoorn heeft voor Zuidrand (woonwijk die komt ‘onder’ de A 1) voorkeursrecht ingevoerd: wie grond wil verkopen moet die eerst de gemeente aanbieden. Apeldoorn heeft zijn lesje geleerd. Want nogal dom gehandeld door veel grond te verwerven voor industrie die nooit kwam. Om tien jaar later ons belastingbetalers te confronteren met een 130 miljoen euro kostende afwaardering van diezelfde grond.

In de jaren negentig werd Apeldoorn in het nieuwbouwplan Osseveld met prijsopdrijvende speculanten geconfronteerd. Later in Zuidbroek. Middenin dat gebied woonde een slimme boer, Jan van Oorspronk. De vrijgezel bezat ruim vier hectare agrarische grond. De gemeente Apeldoorn klopte herhaaldelijk aan, maar Jan hield de boot af; ook speculanten vonden een dichte deur. Hij werkte samen met een Twentse architect en richtte ‘Oorspronkelijk wonen’ op. De boer werd projectontwikkelaar. De gemeente had het nakijken.

Op zijn weilanden verrezen 260 woningen, in plukjes van 26. Dure maar ook veel ‘sociale’ van 180.000 euro, een stuk voordeliger dan bij anderen. De huizen vlogen weg. Jan plaatste op zijn erf een verkoopgebouwtje genaamd De Hooiberg.  De welstandscommissie was zeer lovend over zijn ‘buitengewoon karakteristieke huizen.’

De boer liep binnen als bouwer. Het was hem gegund. Jan van Oorspronk: één en al boerenslimheid. Geef mij zo’n minister van VROM.

Tot volgende week!