Stedendriehoek
APELDOORN – In een bijenvolk is de koningin de centrale figuur. Ze legt zo’n 2.000 eitjes per dag, en produceert zo vele werksters die stuifmeel en nectar verzamelen, het broed verzorgen en het nest onderhouden. In dit artikel leest u meer over deze ook voor ons belangrijke insecten. Nieuwsblad Stedendriehoek sprak met imker Brand van Rijn over de imkersvereniging en het leven van een bijenvolk door het jaar heen.
Imkersvereniging Apeldoorn-Ugchelen is onderdeel van de landelijke vereniging NBV en ondersteunt mensen die interesse hebben in imkerij. Brand van Rijn zit inmiddels een aantal jaar in het bestuur en vertelt hoe deze hobby al in zijn jeugd begon. “Mijn vader was imker, had een bijenvolk, en ook mijn oom en mijn opa. Als ik bij mijn opa en oma was stond ik er als klein mannetje altijd naar te kijken, ik vond het allemaal reuze interessant. Zo is het voor mij begonnen.”
Brand legt uit dat de bestrijding van een exotische parasiet, de varroamijt, belangrijk is om het volk vitaal te houden. Meerdere keren per jaar geeft hij zijn bijenvolken een behandeling, om te voorkomen dat het volk verzwakt of zelfs sterft. Voor de bestuiving van bomen en bloemen is een goede bijenstand essentieel; het is belangrijk voor evenwicht in de natuur, en ook voor onze eigen voedselvoorziening.
Voorjaarsinspectie
Maart, de winter loopt op zijn einde. Tijd voor Brand en zijn collega-imkers om in actie te komen. “Je gaat als imker een voorjaarsinspectie doen: goed het volk bekijken, hoeveel voer hebben ze nog, moet ik misschien wat bijvoeren? Zit er stuifmeel in? De krokussen zijn al boven de grond en dan worden de bijen actief. Met de voorjaarscontrole ga je ook kijken: is de koningin aanwezig? Langzaam begint er broed te komen. Je kunt in de kast zien of de koningin alweer eitjes aan het leggen is. In de winter is er een broedloze periode. In februari, maart begin ik altijd al boven op de deksel (er ligt een glasplaat op) te voelen: begint hij al warm te worden? Als die plaat warm aanvoelt kun je ervan uitgaan dat er broed is.”
Honing slingeren
Als de lente en de zomer komen bloeit er van alles en vliegen de bijen, die vaak maar zes weken leven, af en aan. Dit zijn de seizoenen waarin de bijen een honingvoorraad verzamelen voor de volgende winter. En laat dat nou net iets zijn waar ook wij mensen in zijn geïnteresseerd. Brand: “Ik heb dit jaar al een keer geslingerd. De voorjaarshoning. En in de maand juli kan ik de eerste zomerhoning gaan oogsten. Smaakvol voor ons mensen, maar je moet nooit vergeten: de honing is de basis van hun wintervoorraad. Daarom moet je nooit alles weghalen. De bijen maken het eigenlijk voor zichzelf.” De imker oogst zoveel honing als kan. Die term honing slingeren is bij bijna iedereen bekend, maar niet iedereen heeft er een beeld bij. Brand maakt het inzichtelijk: “De honingkamerramen zijn verzegeld met een dekseltje; dat wasdekseltje haal je er af, en dan zet je ze rechtop in de slinger. Door middel van snelheid slinger je de honing er uit, eigenlijk een soort centrifuge. Daar komt dus de term slingeren vandaan.”
Het imkerpak
Dat beschermende pak van een imker, wanneer gaat dat nou eigenlijk aan? Het verschilt per persoon en hangt af van het bijenvolk, legt Brand uit: “Er zijn mensen die helemaal geen pak aandoen. De zachtaardigheid van het volk bepaalt of je hem wel of niet aan moet. Bij de eerste inspectie doe ik wel altijd mijn jas aan. Want de bijen die de winter zijn doorgekomen zijn wat ouder, wat knorriger. Dan heb ik sowieso mijn armen bedekt. Soms heb ik alleen gezichtsbescherming, opdat ze me niet in mijn gezicht steken. Als ik honing ga afhalen doe ik mijn pak ook aan. Je verstoort wel even een huishouden. Bijen staan bekend om hun arbeid, het zijn ijverige diertjes.”
Opnieuw behandeling
Dan wordt het nazomer, de heide bloeit. Nog even en de bijen gaan weer in de ruststand tot het volgende jaar. Opnieuw is er werk voor de imker. “Vaak ga je in augustus, september, verder met de volgende stap van de varroa-bestrijding. Als de honingkamers er af gaan, ga je de bijen weer een medicijn geven zodat de besmettingsgraad goed gaat dalen. Je wil de bijen die geboren worden in september of oktober een succesvolle winter geven met overleving. Die bijen moeten sterk zijn. Eigenlijk moet je voor 1 oktober klaar zijn als imker. De bijen zitten dan dicht op elkaar in de kast, het reizen is afgelopen. Het volk is winterklaar. Je maakt de honingkamers weer schoon, op naar het volgende seizoen.”
Misschien is uw interesse gewekt en zou u ook zo’n bijenkast wat beter willen bekijken en daarbij vragen willen stellen. Dat kan! Kom op zaterdag 12 en zondag 13 juli naar de Open Imkerijdagen. Op zes locaties staan de deuren open voor bezoekers. Bezoek voor meer informatie de website: imkers-apeldoorn-ugchelen.nl/
Imker Brand van Rijn bedankt het bedrijf Preco, waar ook dit interview plaatsvond, voor het ter beschikking stellen van ruimte voor bijenkasten; zij sponsoren op deze wijze de bijen en de natuur. Nieuwe bedrijven en donateurs zijn zeer welkom! Neem bij interesse contact op met de imkersvereniging.
