IJssel zakt tot ongekend laag niveau: Deventer bereidt zich voor op droogteproblemen

De IJssel bij Deventer staat momenteel uitzonderlijk laag. De waterstand ligt rond 0,40 meter boven NAP, waardoor niet alleen het rivierbeeld ingrijpend verandert, maar ook de watervoorziening voor de Deventer haven en Salland onder druk komt te staan.

De IJssel trekt zich terug
Wie deze dagen langs de Welle, het Pothoofd of de uiterwaarden wandelt, ziet een IJssel die nauwelijks lijkt op de brede rivier die Deventer in natte perioden zo nadrukkelijk bepaalt. Zandbanken, oevers en delen van de rivierbodem komen zichtbaar tevoorschijn. Waar de stad in de winter soms rekening houdt met hoogwater en afgesloten kades, laat de rivier nu juist opvallend veel ruimte achter. De stand van ongeveer 40 centimeter boven NAP is zeer laag. Ter vergelijking: het laagste niveau van vorig jaar lag rond 1,50 meter boven NAP; twee jaar geleden was dat circa 2,18 meter. De huidige stand ligt dus ruim onder de laagste waarden uit die twee jaren.

Problemen bij gemaal
De laagstand is meer dan een bijzonder beeld voor wandelaars en fotografen. Bij gemaal Ankersmit in Deventer, dat water aanvoert naar de haven en een groot deel van Salland, zijn twee van de vier pompen al minder bruikbaar geworden doordat zij lucht beginnen aan te zuigen. De twee dieper gelegen pompen functioneren voorlopig nog wel. Waterschap Drents Overijsselse Delta heeft daarom uit voorzorg een tijdelijke noodpomp opgesteld. Die kan dieper water innemen en zo een deel van de pompcapaciteit overnemen als de IJssel verder zakt. Volgens het waterschap wordt de situatie spannend wanneer de droogte aanhoudt en de afvoer vanuit de rivier verder terugloopt.

Afhankelijk van Rijn en regen
De waterstand van de IJssel wordt sterk bepaald door de aanvoer via de Rijn en door neerslag in het stroomgebied. Blijft regen uit, dan kan het niveau verder dalen. Rijkswaterstaat meldt momenteel lage waterstanden op Rijn en IJssel, ook lager dan gebruikelijk voor deze tijd van het jaar. Voor Deventer onderstreept de situatie hoe veelzijdig de IJssel is. De rivier is een gezichtsbepalend decor voor de historische binnenstad, maar tegelijk essentieel voor scheepvaart, wateraanvoer, natuur en recreatie. Juist nu blijkt hoe kwetsbaar dat samenspel kan zijn wanneer het water zich terugtrekt.