Entertainment

Vietnamfilm die ertoe doet

Dinsdag 12 mei vertoont Movies that Matter on tour Apeldoorn, in samenwerking met Gigant, de documentaire Soldier’s Bones.

In 1971 ontdekte de 27-jarige Newsweek-verslaggever Alec Shimkin een geheime, door de Verenigde Staten geleide militaire campagne in Vietnam: Operatie Speedy Express. Het verhaal zou oorlogsmisdaden van een ongekende omvang aan het licht brengen op een schaal die het beruchte My Lai-bloedbad doet verbleken. Maar Alecs onthulling kreeg nooit de aandacht die het verdiende.

In het spoor van Shimkins zoektocht en zijn jeugdige fascinatie voor oorlog, onderzoekt de

documentaire Soldier’s Bones van regisseur Kasper Verkaik de dodelijke nasleep van Operatie Speedy Express in de Mekongdelta. Shimkin werkte als journalist voor Newsweek; op 12 juli 1972 probeerde hij met een andere journalist het hoofdkwartier te vinden van een bataljon van het Zuid-Vietnamese leger (ARVN). Door een communicatiefout kwamen ze per ongeluk terecht in gebied dat onder controle stond van het Noord-Vietnamese leger (NVA). Toen ze aankwamen op de plek waar ze een ARVN-gids zouden ontmoeten, liepen de twee journalisten in een hinderlaag van vijandelijke troepen. De andere journalist wist te ontsnappen en bereikte later veilig gebied. Hij verklaarde Shimkin voor het laatst gezien te hebben terwijl die midden op een weg stond en in het Vietnamees tegen de vijand sprak. Kort daarna ontplofte er een granaat vlakbij Shimkin. Lange tijd bleef onbekend wat er met Shimkin was gebeurd. In 2014 werd de vondst van Alecs stoffelijke resten meerdere keren gemeld bij de Amerikaanse autoriteiten. Zijn familie kreeg daar echter pas in 2023 bericht over, als gevolg van onderzoek voor deze documentaire.

Levenslange fascinatie

Regiseur Verkaik beschrijft zijn motivatie voor het maken van Soldier’s Bones als een optelsom van een levenslange fascinatie voor de Vietnamoorlog en een diepgevoelde morele verplichting. Hoewel hij zegt een wat ‘onwaarschijnlijke verteller’ te zijn voor dit Amerikaanse trauma, voelde hij zich toch gedwongen om te onderzoeken hoe een wereldmacht verstrikt raakte in een onwinbare strijd. Tijdens zijn onderzoek ontdekte Verkaik dat de oorspronkelijke primeur van journalist Alec Shimkin over Operation Speedy Express nog veel omvangrijker en schokkender was dan destijds kon worden vermoed. Verkaik uit daarbij stevige kritiek op de Amerikaanse autoriteiten; hij stelt dat zij de vermissing en dood van Shimkin bewust hebben verwaarloosd vanwege diens vermeende sympathieën voor Noord-Vietnam. Volgens de regisseur werd de journalist door de overheid behandeld als iemand die ‘niet de moeite waard was om op te graven’; een onrecht dat de film probeert recht te zetten door Shimkin alsnog een stem te geven.

Soldier’s Bones is dinsdagavond 12 mei te zien in Gigant. De filmavond begint om 20.00 uur met een korte inleiding. Na de film is er ruimte om nog met het team van Movies that Matter na te praten. Tickets zijn te koop bij Gigant, Nieuwstraat 377 in Apeldoorn of online via www.gigant.nl. Ticketprijs tot en met 21 jaar en voor studenten is €10,-. Filmvrienden betalen € 9,50. Telefonisch reserveren kan via 055-5216346. Vooraf een pizza voor een speciale combinatieprijs kan ook; Film & Pizza kost samen €20,-.