Algemeen
APELDOORN – Het dorp is in authentieke sfeer met vuren, dieren, muziekinstrumenten en mensen in historische kledij. Gelukkig is het nog net droog op deze vrijdagmiddag 12 juni. Er is gebak met als opschrift: 50 jaar HAPS! voor alle relaties en genodigden. Dan klinkt de gong op het dorpsplein. De voorzitter neemt de praatstok ter hand en voert het woord.
Vandaag wordt het voorzittersstokje overgedragen aan een opvolger, op de dag dat het ijzertijd dorp HAPS in de bossen ten westen van Apeldoorn 50 jaar bestaat. In de jaren 70 werd deze plek uitgekozen door een aantal initiatiefnemers. Ver van de bewoonde wereld, in een prachtig smeltwaterdal uit de voorlaatste ijstijd toen gletsjers onze Veluwe vormgaven. In die 50 jaar heeft HAPS duizenden schoolkinderen uit heel Nederland een uniek schoolkamp geschonken, met de ervaring van het leven van onze voorouders meer dan 2.000 jaar geleden.
Op deze feestelijke dag, die een vervolg krijgt op zaterdag voor alle vrijwilligers, draagt voorzitter Theo Blom het stokje symbolisch over aan Jolanda van Noorden-Zwetsloot. Ook wethouder Peter Messerschmidt is aanwezig in het dorp. Na wat turbulentie in de verstandhoudingen een aantal jaren geleden zijn vorig jaar de banden tussen gemeente en HAPS weer aangehaald en daar zijn alle partijen blij mee. Ook aanwezig zijn mensen van het eerste uur, inmiddels op leeftijd, die dit initiatief gestart zijn, geïnspireerd op de archeologische vondsten van een nederzetting bij het dorp Haps in Noord-Brabant. Zo is dit Apeldoornse ijzertijd dorp aan zijn naam gekomen.
Inwijding smidse
De nieuwe smidse wordt vanmiddag ingewijd. In september vorig jaar brandde ongelukkig genoeg de oude smidse af, en als reactie hierop kwamen er veel steunbetuigingen en ook financiële middelen bestemd voor een herbouw. Sponsoren waaronder Univé hebben dit mogelijk gemaakt. De vrijwillige bouwploeg heeft hard gewerkt in april en het resultaat mag er zijn. De smeden van het dorp brengen vandaag een voedseloffer om de Germaanse goden gunstig te stemmen en de hoorn klinkt. Dan is de smidse officieel geopend. Vanaf volgende week kan het vuur hier weer scheppen in plaats van vernietigen en kunnen vele schoolkinderen dit bijzondere ambacht leren kennen.
Op zaterdag 13 juni was het feest voor alle vrijwilligers, mensen van dichtbij maar ook van verder weg. Er waren workshops met houtbewerking en smeden, en er kon geoefend worden met boogschieten. Ook was er muziek en dans en ondanks licht wisselvallig weer hebben de aanwezigen enorm genoten.
Verleden en toekomst
50 jaar HAPS: dat is natuurlijk een heel lange tijd, en best uniek dat het na zo’n tijd nog altijd bestaat, ondanks meerdere economische crises en bijvoorbeeld ook de recentere Coronacrisis. 50 jaar lijkt dan misschien veel, maar de tijdreis die kinderen hier maken gaat terug tot de ijzertijd in het jaar 500 voor Christus, tijd van de Germanen, toen er nog geen Apeldoorn was. Ook op andere plekken in Nederland verrezen in de jaren 70, 80 en 90 van de vorige eeuw soortgelijke dorpen die soms experimentele archeologie worden genoemd. Sommige als openluchtmuseum, andere wat kleiner met bijvoorbeeld één boerderij en een erf. HAPS is en blijft een van de eerste en het voortbestaan in deze vorm is te danken aan een goed bestuur, de inzet van de beheerder en kampleiders en daarnaast vele vrijwilligers. De kampen zijn voor kinderen een onvergetelijke en leerzame ervaring.
Dat deze plek nog lang mag blijven bestaan, op naar de volgende 50 jaar!
