Algemeen
APELDOORN – Heeft u ooit gehoord van het kerkasiel? Er loopt sinds november 2024 een kerkasiel in de Open Hof Kerk in Kampen. Het is wettelijk zo geregeld in Nederland dat vluchtelingen veilig zijn en niet uitgezet mogen worden als zij in een kerkdienst aanwezig zijn. De Oecumenische Basisgemeente Apeldoorn (OBA) doet al bijna anderhalf jaar mee aan een doorlopende kerkdienst in Kampen. Hiermee bieden zij samen met andere kerken de Oezbeekse familie Babayants een veilige plek in politiek roerige tijden.
De Oecumenische Basisgemeente Apeldoorn doet nog veel meer, zeker in dit jubileumjaar waarin de gemeente 50 jaar bestaat. Het begon allemaal in 1976 en veel van de toen aanwezigen zijn nog steeds bij de gemeente betrokken, waaronder ook de drie mensen die Nieuwsblad Stedendriehoek bij een van hen thuis opzocht.
Bij u als lezer rijst misschien de vraag: wat is die Oecumenische Basisgemeente? Majan Brinkman verwoordt het als volgt: “Kort door de bocht zeg ik vaak: we zijn een linkse kerk. We zijn ontstaan vanuit de bevrijdingstheologie: in de jaren 60 en 70 was dat heel erg in opkomst. Vanuit Amsterdam is het gestart, vanuit het studentenleven. Zo ontstonden er overal groepen, in het begin was ook hier in Apeldoorn al een klein groepje. We kwamen in huiskamers bij elkaar. Maar de groep werd groter en we moesten op zoek naar een andere locatie. We hebben in al die jaren veel kerkgebouwen en andere ruimtes gehuurd.”
Maatschappelijk betrokken
Kees Posthumus vult aan: “In het begin waren we heel erg maatschappelijk betrokken. We waren meer spandoeken aan het beschilderen dan we aan het bidden waren. In de loop der jaren zijn wijzelf veranderd en is de wereld veranderd. We zijn naar onszelf gaan kijken, naar onze binnenkant, en hebben geleerd dat je niet actief kunt zijn als je niet ook af en toe te rade gaat bij jezelf, richten op het innerlijk. Die twee verschillende aspecten zijn altijd gebleven, zij het wel in steeds wisselende verhoudingen. In het begin was het 90% actie, nu niet meer.”
Hans de Haan verwoordt de combinatie van christendom en sociale betrokkenheid in een kernachtige zin: “Wij zeggen: we hebben de bijbel en de krant. De maatschappij en de politiek houden ons bezig naast onze religiositeit.”
Majan Brinkman gaat wat gedetailleerder in op de maandelijkse vieringen, waarvoor de OBA gebruik maakt van gehuurde locaties. “Wij hebben geen vaste voorganger. We doen alles zelf. We bereiden de vieringen voor, in verschillende groepjes die aan het begin van het jaar bepaald worden. Je verdiept je als groep in het onderwerp waar die viering over gaat en organiseert samen de viering. De basis is waar niemand de baas is. Alles is bij ons heel democratisch.”
Het jubileum
Een 50-jarig bestaan, dat moet natuurlijk gevierd worden. Kees Posthumus vertelt over de dag waar nu al naar wordt uitgekeken. “Op 10 oktober hebben we een grote lieddag waar een paar honderd mensen bij aanwezig zal zijn, in De Drie Ranken houden we die activiteit. Daar worden vooral liederen van Huub Oosterhuis gezongen. Huub Oosterhuis heeft de beweging waar wij deel van uitmaken voorzien van inspirerende teksten. Hij is de (inmiddels overleden) vader van de bekende zangeres Trijntje Oosterhuis.”
Dat dus in oktober, maar dit feest van het 50-jarige jubileum wordt op meer manieren gevierd. Op 18 januari was er al een eerste viering van de OBA, waarin werd teruggeblikt op de afgelopen 50 jaar. En in De Herberg in Apeldoorn, een inloophuis voor kwetsbare mensen in onze samenleving, scheppen de mannen en vrouwen van de gemeente iedere veertien dagen soep op voor een ieder die daar zin in heeft. Verder is de gemeente heel actief in de samenleving, getuige het eerder genoemde kerkasiel in Kampen.
Hans de Haan: “Met zingen zijn we ook heel actief, niet alleen in Kampen maar bij al onze vieringen. Er is een basiskoor, dat komt voorafgaand aan de viering bij elkaar; dan worden de liederen geoefend die gezongen worden op de viering. Dit maakt ons ook hecht.”
Met het ouder worden
De mensen van deze gemeente, van wie velen in de jaren 70 al betrokken waren, worden natuurlijk ouder en dat merken ze ook. Er zijn al mensen overleden. Hans de Haan noemt het ‘een negatief saldo’. De periode van snelle groei is geweest. Kees Posthumus: “Wij zorgen goed voor elkaar. Wij zijn een groep mensen die betrokken zijn bij elkaar. Als iemand ziek wordt, dan zijn we er voor diegene. Als er iemand overlijdt, dan is onze gemeente heel sterk. We verzorgen dan een afscheidsdienst als dat gewenst is.”
Majan voegt daar aan toe: “Wat in dat licht ook tekenend is, is dat we elk jaar in november een gedenkdienst hebben waarin alle namen van overledenen genoemd worden vanaf het begin van ons bestaan. Alle mensen die bij ons geweest zijn en overleden zijn in die tijd worden die dag bij naam genoemd. Dat zegt wel iets over hoe we bij elkaar horen.”
Vreugde en verdriet liggen soms dicht bij elkaar met het verstrijken van de tijd. Dit jaar overheerst bij deze groep mensen de dankbaarheid dat zij al 50 jaar als Oecumenische Basisgemeente bestaan. Zonder kerkgebouw, zonder veel bezittingen, maar heel rijk aan liefde, betrokkenheid en wederzijds respect.
Voor meer informatie: oecumenische-basisgemeente-apeldoorn.nl/
