Algemeen
door Thorsten van Wieren
STEDENDRIEHOEK – Sint-Maarten, Sint-Maarten, de koeien hebben staarten! Vanavond gaan kinderen en jongeren de straat op voor gezelligheid en natuurlijk voor een zo groot mogelijke buit. Vergeet daarbij dan ook niet de gloeiende lampionnen! De lampionnen staan symbool voor het licht brengen in de donkere wintermaanden. Hoe is het feest ontstaan en wie was Sint-Maarten?
Sint-Maarten is van origine een christelijk feest, vandaag de dag is het een seculier kinder- en volksfeest. Dit houdt in dat het feest niet religieus meer is. Het feest staat in het teken van de legende van Sint-Maarten. Volgens de legende deelde Martinus, de echte naam van Sint-Maarten, als Romeins militair op een koude dag bij de stadspoorten van het Franse Amiens zijn soldatenmantel in tweeën met een naakte bedelaar. In de nacht die volgde verscheen Jezus in een droom, gehuld in die halve mantel. Dit overtuigde Martinus ervan om zich te laten dopen, het leger te verlaten en zijn leven aan de kerk te wijden.
In het jaar 371 werd Martinus door de bevolking van de Franse stad Tours gekozen tot bisschop. Dit deed hij uiteindelijk ondanks zijn eigen tegenzin. Hij leidde liever een teruggetrokken monnikenleven, hij heeft echter wel geprobeerd hier onderuit te komen. Volgens de legende verstopte hij zich voor de menigte in een ganzenhok omdat hij vond dat hij niet waardig voor een hoge kerkelijke functie was. Toen de inwoners van Tours hem echter zochten, begonnen de ganzen in het hok luid te snateren en te fladderen waardoor hij werd ontdekt. Hij moest vervolgens de benoeming alsnog accepteren.
Door deze legende ontstond de traditie om uit wraak voor dit verraad op 11 november gans te eten. Iets wat nog steeds in delen van Europa bestaat. We kennen Sint-Maarten dan ook als Martinus van Tours. De reden om op 11 november gans te eten is dan ook niet raar. Martinus van Tours stierf op 11 november 397.
Waarom lopen kinderen tijdens Sint-Maarten met lampionnen en zingen ze?
Een bijbehorende legende vertelt dat het paard van Sint-Maarten op een gegeven moment is weggelopen. Nadat dit gebeurde gingen de dorpelingen het paard in het pikkedonker terugzoeken met lichtjes. Vroeger had je rond 11 november ook oude oogstfeesten en winterrituelen. De arme bevolking en de kinderen mochten dan langs de deuren gaan om eten, brandstof of lekkernijen te verzamelen. Dit ging dan ook vaak gepaard met vreugdevuren.
Bronnen: Evangelische Omroep, Historiek, Ouders van Nu
