Overig
Wanneer bekend wordt dat er mogelijk een speelautomatenhal in de binnenstad komt, levert dat vaak reacties op. Omwonenden maken zich zorgen over overlast. Ondernemers vragen zich af welk type bedrijvigheid er naast hun winkel komt. En raadsleden willen weten wie controleert welke partij een speelhal mag openen en onder welke voorwaarden dat gebeurt.
Voordat zo’n hal daadwerkelijk de deuren kan openen, moeten verschillende procedures worden doorlopen. Daarbij spelen zowel de gemeente als de Kansspelautoriteit een rol.
Een speelautomatenhal openen is niet hetzelfde als een gewone winkel beginnen. Een ondernemer kan niet simpelweg een pand huren, automaten neerzetten en de deuren openen.
Gemeenten bepalen in hun lokale regels hoeveel speelautomatenhallen zijn toegestaan, waar deze zich mogen vestigen en aan welke voorwaarden de exploitant moet voldoen. In sommige gemeenten is slechts een beperkt aantal vergunningen beschikbaar. Andere gemeenten staan helemaal geen speelautomatenhallen toe.
Binnen de Stedendriehoek kunnen de regels daarom per plaats verschillen. Apeldoorn, Deventer en Zutphen maken ieder hun eigen afwegingen. Apeldoorn heeft bijvoorbeeld vastgelegd dat maximaal vijf vergunningen voor speelautomatenhallen kunnen worden verleend. Daarvan mogen er maximaal drie betrekking hebben op een locatie in de binnenstad en twee op een locatie daarbuiten.
Een ondernemer moet dus eerst controleren of de gemeente ruimte biedt voor een nieuwe speelhal. Als alle beschikbare vergunningen al zijn verleend, betekent een geschikt pand nog niet dat daar ook een speelautomatenhal mag komen.
Bij een vergunningaanvraag kan de gemeente onderzoek doen naar de integriteit van de aanvrager. Dat gebeurt op grond van de Wet Bibob. Deze wet moet voorkomen dat de overheid onbedoeld meewerkt aan het gebruik van crimineel geld of aan andere strafbare activiteiten.
De gemeente kan onder meer kijken naar de financiering, de eigendomsstructuur, zakelijke samenwerkingsverbanden en de personen die bij de onderneming betrokken zijn. Als daar aanleiding voor is, kan de gemeente advies vragen aan het Landelijk Bureau Bibob.
Een Bibob-onderzoek is geen formaliteit. Als uit het onderzoek blijkt dat ernstig gevaar bestaat dat de vergunning wordt misbruikt voor criminele activiteiten, kan de gemeente besluiten de aanvraag te weigeren of aanvullende voorwaarden te stellen. De uitkomst hangt af van de feiten en omstandigheden van de specifieke aanvraag.
Naast de vergunningen voor de exploitatie moet ook de locatie geschikt zijn. In het gemeentelijke omgevingsplan staat welke activiteiten op een bepaalde plek zijn toegestaan. Als een speelautomatenhal niet binnen dat plan past, kan een aanvullende procedure of omgevingsvergunning nodig zijn.
Daarbij kan de gemeente beoordelen welke gevolgen de speelhal heeft voor de omgeving. Denk aan verkeer, parkeren, geluid, openingstijden en de leefbaarheid in de directe omgeving.
Ook het gebouw moet aan de geldende eisen voldoen. Zijn de vluchtwegen en brandveiligheidsvoorzieningen op orde? Is het pand geschikt voor het verwachte aantal bezoekers? En zijn eventuele bouwkundige aanpassingen toegestaan? Welke vergunningen en controles precies nodig zijn, hangt af van het pand, de locatie en de geplande verbouwing.
Niet alleen de ondernemer en het gebouw worden beoordeeld. Ook voor het exploiteren en plaatsen van kansspelautomaten gelden afzonderlijke regels.
Een bedrijf dat speelautomaten exploiteert, heeft daarvoor een exploitatievergunning van de Kansspelautoriteit nodig. Daarnaast is voor het plaatsen van kansspelautomaten in een speelhal een aanwezigheidsvergunning van de gemeente nodig.
De automaten zelf moeten beschikken over een geldige modeltoelating. Die is te herkennen aan het merkteken van de Kansspelautoriteit. De technische eisen moeten onder meer waarborgen dat de automaten betrouwbaar werken en aan de wettelijke spelvoorwaarden voldoen.
Een fysieke speelautomatenhal heeft dus te maken met gemeentelijke vergunningen en toezicht, maar ook met landelijke regels en de Kansspelautoriteit. Het is niet uitsluitend een gemeentelijke aangelegenheid.
Voor online kansspelen geldt een ander vergunningenstelsel. Een aanbieder van online kansspelen moet beschikken over een vergunning van de Kansspelautoriteit op grond van de Wet kansspelen op afstand.
Wie zich verdiept in de online wereld van een live casino, ziet daarom een ander systeem dan bij een fysieke speelautomatenhal. Bij online kansspelen worden de vergunningseisen landelijk vastgesteld en houdt de Kansspelautoriteit toezicht op de vergunninghouder.
Een fysieke speelhal heeft te maken met zowel de Kansspelautoriteit als de gemeente. De gemeente bepaalt onder meer of een speelhal op een specifieke locatie is toegestaan en verstrekt de benodigde lokale vergunningen. De Kansspelautoriteit verstrekt de exploitatievergunning voor de speelautomaten en houdt toezicht op de landelijke kansspelregels.
Het zijn verschillende vergunningen en procedures, maar het uitgangspunt is hetzelfde: zonder de juiste vergunningen mogen geen kansspelen worden aangeboden.
Ook de omgeving kan een rol spelen in het proces. Afhankelijk van de vergunning en procedure kunnen belanghebbenden een zienswijze indienen of bezwaar maken tegen een besluit.
Omwonenden kunnen bijvoorbeeld wijzen op verwachte geluidsoverlast, verkeersdrukte, parkeerproblemen of gevolgen voor de leefbaarheid. De gemeente moet deze belangen betrekken bij de besluitvorming, maar een bezwaar betekent niet automatisch dat een vergunning wordt geweigerd. De gemeente maakt een afweging tussen de verschillende belangen en de geldende regels.
Een vergunningstraject kan daardoor geruime tijd in beslag nemen. Een ondernemer kan een pand op het oog hebben en plannen voor een verbouwing maken, maar mag pas beginnen met de exploitatie wanneer de noodzakelijke vergunningen zijn verleend en van kracht zijn.
Voordat een speelautomatenhal in Apeldoorn, Deventer of Zutphen kan openen, moeten verschillende onderdelen worden beoordeeld. De gemeente kijkt naar de locatie, lokale regels, integriteit, leefbaarheid en de benodigde vergunningen. De Kansspelautoriteit controleert onder meer de exploitatie van de speelautomaten en de naleving van landelijke kansspelregels.
Daarmee is een opening geen besluit van alleen de ondernemer. Het is een gecontroleerd proces waarin de exploitant, de locatie, de automaten en de gevolgen voor de omgeving worden beoordeeld.
Dat betekent niet dat iedere aanvraag wordt goedgekeurd of dat bezwaren van omwonenden altijd tot een weigering leiden. Het betekent wel dat een speelautomatenhal niet van de ene op de andere dag zonder vergunningen naast een woning of winkel kan openen.
