Entertainment
DEVENTER – In een stad die veel historie en creativiteit te bieden heeft, weet één plek zich steeds opnieuw te onderscheiden: De Perifeer. Dit eigenzinnige en kleinschalige platform voor kunst, muziek en experiment in het Deventer Havenkwartier is het geesteskind van Harco Rutgers: kunstenaar, platenlabeleigenaar en onvermoeibare aanjager van het experiment. Al meer dan tien jaar geeft hij een podium aan makers die buiten de gebaande paden durven te treden. Hier geen grote zaal en glamour, maar een intieme setting met ruimte voor maximaal 50 bezoekers dicht op het podium.
We spraken met de man die dit bijzondere cultuurplatform niet alleen bedacht, maar het ook met hart en ziel draaiende houdt. Wat drijft hem, en waar gaat het naartoe? Omdat Harco ten tijde van dit interview in de Verenigde Staten verbleef, beantwoordde hij onze vragen schriftelijk.
Waarom ben je in New York?
“Mijn echtgenote Jeannette Knigge, goudsmid en beeldend kunstenaar, was uitgenodigd voor een solotentoonstelling in deze stad en ik mocht mee. Een fantastische ervaring rijker!”
Wie is Harco Rutgers?
“Sinds 2004 woon en werk ik in Deventer. In datzelfde jaar startte ik hier mijn platenlabel Esc.rec. en begon ik met het organiseren van concerten en tentoonstellingen, onder meer bij kunstenaarscollectief WILLIE. Nadat WILLIE ophield te bestaan heb ik in 2014 het organiseren van kunst- en cultuurprogramma voortgezet in een eigen kunstenaarsinitiatief: De Perifeer.”
Waarom een kleinschalig multidisciplinair platform?
“Ik miste bepaalde dingen in het kunst- en cultuurlandschap van Deventer. Met dit podium doe ik een poging om dat gat te vullen. Na het wegvallen van kunstenaarscollectief WILLIE heb ik een jaar of twee mijn programma aangeboden aan andere podia in Deventer. Er bleek bij hen behoefte aan deze avontuurlijke input. Toch merkte ik al snel dat met name het experimentele programma hier moeilijk een podium vond, vanwege de commerciële risico’s die hier onvermijdelijk aan verbonden zijn. Dat was het moment dat ik De Perifeer heb opgericht, aanvankelijk enkel als mini-podium in mijn eigen atelier in het Havenkwartier. Hier kon ik volledig mijn eigen gang gaan met zeer kleinschalige concerten en experimenten in een intieme setting. Het programma van De Perifeer beperkt zich inmiddels allang niet meer tot de eigen locatie. Er worden regelmatig andere podia, kunstruimtes en festivals in de programmering betrokken, ook ver buiten Deventer.”
Was er in Deventer in 2014 behoefte aan zo’n podium?
“Wat mij betreft wel, en nog steeds trouwens. Gelukkig ben ik niet de enige, dat vinden publiek en artiesten ook. Het programma van De Perifeer behoort tot de essentiële rafelrand van het kunst- en cultuurveld van Deventer en de regio en wordt inmiddels ook als zodanig herkend en erkend, niet alleen hier. Het experiment wordt hier niet geschuwd, eerder aangemoedigd. Bekende namen uit de voorhoede krijgen de kans nieuwe wegen in te slaan en nieuwe artiesten vinden een podium.”
Hoe realiseer je zoiets?
“De keuze voor de locatie was heel pragmatisch: ik huurde al een atelier. Door die ruimte af en toe als podium te gebruiken bespaar ik enorm op de kosten (andere podia hebben hele hoge vastgoedlasten), waardoor het mogelijk werd om risicovoller te programmeren. De inrichting van de ruimte, de financiën, communicatie, enzovoorts, doe ik allemaal zelf. Dat kost me uiteraard veel tijd, energie en geld, maar dat is het me waard.”
Doe je echt alles alleen?
“Bijna alles, maar er is inmiddels ook een team. Stichting De Perifeer heeft een Raad van Toezicht en er helpen geregeld vrijwilligers mee.”
Lukte het om snel een veelzijdig en volwaardig programma te presenteren?
“Ja. Maar dat komt denk ik vooral doordat ik in de tien jaar daarvoor al veel ervaring had opgedaan met het organiseren van een dergelijk kunst- en cultuurprogramma in Deventer. Er is ook veel samenwerking met andere podia en organisaties. In de loop van de jaren is de kwaliteit en de frequentie van het programma gestegen. De (inter)nationale bekendheid van De Perifeer is gegroeid, waardoor steeds meer artiesten De Perifeer als een podium van belang beschouwen. En ook de financiële omstandigheden zijn sinds de start gelukkig verbeterd. Ondanks het ontbreken van structurele financiële ondersteuning.”
Wist het publiek De Perifeer direct te vinden?
“Ja en nee. Soms gaat het mis en zijn er maar een paar mensen, dat hoort ook een beetje bij experimenteren. Maar meestal is het volle bak. Ik doe zoveel mogelijk aan promotie, maar ben daarin wel beperkt door de grenzen van een klein budget. Ook dat hoort erbij, De Perifeer biedt nu eenmaal geen commercieel programma. Ik heb het idee dat ik nog steeds lang niet iedereen bereik die het programma van De Perifeer kan waarderen. Ik ben me er heel bewust van dat de drempel door het geboden programma en de intieme setting best hoog kan zijn. Maar ik geniet er daardoor nog meer van als er weer nieuwe mensen zijn komen kijken, die enorm verrast worden door de kwaliteit en verrijkt naar huis gaan. Dat gebeurt trouwens nog steeds bij vrijwel elke show. Gemiddeld 40 procent van het publiek komt van buiten Deventer.”
Is er nog ruimte voor je andere bezigheden?
“Ik ben onder andere ook beeldend kunstenaar, ontwerper, eigenaar van een platenlabel, website-ontwikkelaar en DJ. Daar is helaas niet altijd genoeg ruimte voor, ik maak continu keuzes tussen al deze activiteiten. In die keuzes speelt het verdienen van voldoende geld uiteraard ook een rol.”
Benader je zelf artiesten of komen ze naar jou toe?
“Beiden. Ik heb een persoonlijke ‘wishlist’ met artiesten die ik naar De Perifeer probeer te halen, maar krijg ook een ontzagwekkende stapel voorstellen binnen van artiesten die heel graag iets willen hier. Veel van deze voorstellen passen inhoudelijk erg goed. Steeds vaker zijn de betreffende artiesten in hun specifieke scene wereldberoemd en hebben ze van De Perifeer gehoord via andere artiesten. Helaas krijg ik veel van de ingezonden voorstellen niet gerealiseerd vanwege de beperkte tijd en mogelijkheden.”
Welke rol vervult De Perifeer in de Deventer kunstscene?
“De Perifeer biedt podium aan een programma dat in Deventer niet of nauwelijks ergens anders een podium zou krijgen. Het podium vervult hierin zowel een eigenwijze als een verbindende rol en inspireert andere organisaties en artiesten. Recent is door De Perifeer een nieuw initiatief gestart, genaamd DIEP (Deventer Improv Experiments Pool), waarin een door De Perifeer gecureerde groep artiesten uit de Deventer scene elkaar vinden in improvisaties op het podium. De eerste editie is op 13 december. Een deel van de Deventer kunstscene ontmoet elkaar trouwens ook regelmatig als publiek van De Perifeer.”
Hoe zie je de (nabije) toekomst voor het podium?
‘Ik hoop nog lang op vergelijkbare wijze door te kunnen met De Perifeer. Niet alleen omdat ik het superleuk werk vind, maar ook omdat ik denk dat De Perifeer iets belangrijks te bieden heeft, juist in deze tijd. In een steeds grimmiger politiek klimaat, waarin kunst en cultuur maar ook wetenschap, journalistiek, de rechtsstaat en gemarginaliseerde groepen als de queer community en vluchtelingen verdacht gemaakt worden, is het goed om tegenwicht te bieden.
Initiatieven als dit spelen een essentiële rol, onder meer door het stimuleren van nieuwsgierigheid, inspiratie en horizonverbreding. Zeker in een tijd waarin verdieping en het uitproberen van nieuwe dingen in toenemende mate als te (in)spannend worden ervaren. We zien vervlakking, verschraling en eenheidsworst: gevolgen van een doorgeschoten marktwerking. En een groeiend aantal mensen is dringend op zoek naar een betekenisvolle invulling van hun leven. Tegelijkertijd is de continuïteit van dit podium van veel factoren afhankelijk. Met name financieel is het altijd weer een puzzel, waardoor ver vooruitkijken eigenlijk niet mogelijk is. Aan plannen heb ik echter geen gebrek en ik ben ook niet bang om De Perifeer kritisch te blijven evalueren, dus koerswijzigingen zijn nooit uitgesloten.”
De Perifeer/Harco Rutgers
Mr. H.F. de Boerlaan 151, Deventer
www.perifeer.org. harco@perifeer.org
